Echte mannen eten geen kaas

Maria is een meisje van twaalf. Ze heeft bewondering voor het groepje jongen dat rondhangt op de parkeerplaats. Maria wil geen gewoon meisje meer zijn, ze wil meer spanning in haar leven. Miaria en haar vriendin Nikki krijgen de aandacht van de jongens die ze willen. Vooral maria. Ze ontmoet Manou, en is smoorveliefd op hem. Ze is bereid alles voor hem te doen.. Alles. Maria komt in het loverboydistrict tegecht. Maria is zich bewust van de situatie, maar gaat er niet tegenin. Om geen argwaan bij haar moeder te wekken stelt ze Manou voor als haar vriendje, maar haar moeder krijgt, als het la te laat is, door wat er aan de hand is. Is Maria nog te redden?

Ik heb dit boek al eens eerder gelezen, daarom koos ik ervoor het nog eens te doen. Toen ik het voor de eerste keer las heeft het een grote indruk om me achtergelaten. Ik vond het een heel goed boek. Wat ik toen nog niet wist, was dat het boek voor het grootste deel een leugen was. Als je met dit geweten het boek nog eens leest, is het eigenlijk helemaal geen goed boek meer. Dit is natuurlijk met alles zo, maar dan merk je hoe overdreven en onwerkelijk sommige stukken zijn. Ik had bij voorbaat als een hekel aan de schrijfster toen ze beweerde dat alles waar was, maar dat niet zo was.

Omdat ik weet dat het niet 100% betrouwbaar is vind ik het moeilijk er een oordeel over te geven. Ik ben erdoor helemaal op het boek afgeknapt. Ik vond het in principe een goed boek eerst, ik was geschrokken van het boek. Dus als je het boek leest met de gedchten dat alles echt is gebeurd, maakt het een flinke impact op je. Het geweten dat het niet allemaal echt is verandert natuurlijk niks aan het verhaal zelf. Het verhaal vond ik erg schokkend.

De personages werden goed voorgesteld, en het was van de meeste niet eens nodig om ze te leren kennen. De belangrijkste personen waren goed omschreven en je kreeg een goede indruk van ze. Ook de omgeving en elke situatie werd goed beschreven. Je kon erg goede indrukkken van de situaties krijgen, wat het makkelijk te begrijpen maakt.

Wel vond ik dat sommige stukken te uitvoerig en overdreven beschreven werden, waardoor het nogal kinderachtig overkwam. Het was duidelijk dat het over een meisje van 12 gaat, en niet over een meisje van 18. Dit vond ik jammer, want bij zo een ernstig verhaal had ik toch gehoopt op wat meer volwassenheid in de schrijfstijl.

Het is een goed verhaal, ook wel realistisch. Erg jammer dat achteraf blijkt dat de helft gelogen is. Dit geeft het boek toch meer een onrealistische indruk, terwijl het in principe niks veranderd aan het verhaal zelf, wat mensen hiervoor geweldig vonden. Wel was het een beetje kinderachtig en makkelijk geschreven, en er was weinig emotie te bespeuren in de verteller, terwijl het in ik- perspectief door het slachtoffer zelf is geschreven. Dat is wel jammer. Het is een onderwerp dat je moet aanspreken voordat je er aan begint, maar omdat het achteraf onwaar blijkt te zijn is het geen aarader om te lezen. Het is moeilijk om iets serieus te lezen als je weet dat het een grote flop is.

 

Hersenschimmen

Hersenschimmen gaat over een man die langzaam dement aan het worden is. Maarten Klein, geboren in Nederland, woont met zijn vrouw Vera in Gloucester, Engeland. Langzaam maar zeker worden de symptomen van dementie zichtbaar, tot hij uiteindelijk het verleden niet meer van heden kan onderscheiden.

Het verhaal word vanuit Maarten verteld, je komt dus ergweinig te weten over de rest van de personen in het boek. Je las eigenlijk de gedachten van Maarten. Het grootste deel van het boek bestond uit zijn gedachten en fanatsiën. Er waren wel een aantal dialogen, maar ook die werden weer onderbroken door Maartens gedachten. Je kreeg moeilijk een realistisch beeld van zijn omgeving en situatie, omdat hij, naarmate zijn dementie toeneemt, alles anders gaat zien en meemaken. Om Maarten te begrijpen was dit een prettige schrijfstijl, maar verder heb ik er niet zoveel mee.

In het boek merk je al meteen dat Maarten vanaf het begin niet helemaal 100% bij de wereld is. Hij den veel na, over van alles. Over de sneeuw, over zijn vrouw, over het verleden. Ik kreeg een autistische indruk van hem. Al gelijk in het bgin komt Maarten in een situatie terecht.Hij gaat wandelen met de hond, maar vergeet de hond weer mee terug te nemen. Hij loopt elke dag hetzelfde rondje, maar uiteindelijk verdwaalt hij zelfs. Hij ontkent t zien dat er iets mis is met hem. Ik vond het geen spannend of intigrerend verhaal. Het was erg langdradig, omdat de rode draad van het verhaal zijn dementie was. Het enige wat er in principe gebeurd is dat je ziet hoe Maarten dement word. Maarten heeft ook geen interessante gedachten. Hij denkt precies wat er gebeurd. Hij staat stil bij alles wat er gebeurd. Dit maakte het verhaal nogal saai.

Ik raakte aan het einde van het boek in de war. Maarten dacht dat hij leefde in de Tweede Wereldoorlog. Zijn dementie was in zo’n ver stadium dat hij naar een klinniek of het ziekenhuis ging. Uiteindelijk bestonden zijn gedachten uit maar 1 of 2 korte zinnen, die eigenlijk nergens op sloegen. Je ziet wel de geledeidelijke verandering in zijn gedrag, maar echt pakkend vond ik het niet. Ik werd er sip van, maar ik was blij toen ik het uit had. Door de eentonigheid en normaalheid van het boek kwam ik er moeilijk doorheen.

 

Een pluspuntje vond ik wel dat dit een erg realstisch beeld geeft van dementie. Het is meer dan leven in het nu en de rest vergeten. Het boek was totaal geen fantasie. De gedachten van Maarten waren niet reeël, maar dat Maarten deze gedachten had wel. Het werd ook zo geleidelijk verteld dat je de verandering in het begin niet eens doorhebt. Het gaat zo langzaam. Het perspectief waarin het boek is beschreven is wel de beste manier om duidelijk te maken wat dementie met je doet. Als het door een buitenstaander verteld wordt weet je er nog niks over. Het vervelende hieraan is wel dat je alleen leest wat Maarten ziet en doet, dus zelf moet gaan nadenken wat nou realiteit is en wat niet.

 

Dit boek vergt veel geduld. Het boek zelfs komt nogal vlak over, maar het kan zijn dat ik er het geduld niet voor had. Je leert eigenlijk alleen Maarten kennen, en komt soms in een flashback, waardoor je soms de dingen beter begrijpt. Het is vooral geen vrolijk boek, maar confronteerd je met de problemen van dementie, en wat het met een mens kan doen. Het was goed geschreven, maar het is geen boek met veel spanning. Het is gewoon het verloop van dementie bij een man. Je krijgt er wel een goed beeld van. Je merkt dat dementie veel meer is dan de meeste mensen denken, en wat voor impact het heeft op je leven.

Voor een verloren soldaat

De elfjarige Jeroen gaat tijdens de hongerwinter naar een gastgezin in Friesland. Het is voor Jeroen erg moeilijk, hij kent er de ‘taal’ en de mensen niet. Maar hij raakt er al snel gewend, en tijden de bevrijding wordt het kleinde dorpje bewoond door Amerikaanse soldaten. Jeroen is er van onder de indruk, en komt in contact met de soldaat Wolt. Wolt misbruikt Jeroen. Jeroen is eerst bang voor Wolt, maar gaat toch telkens naar hem op zoek. Hij voelt zich bevoorrecht. Maar later gaat Jeroen het steeds fijner vinden bij Wolt, en laat alles over zich heen komen. Tijdens de misbruikingen van Wolt, word Jeroen verliefd op hem. Na de bevrijding gaat Jeroen nog twee jaar lang op zoek naar Wolt. Zelfs in Amsterdam, waar hij woont. Maar Wolt is allang terug in Amerika, en voor Jeroen zal hij altijd een verloren soldaat blijven.

 
Voor een verloren soldaat vond ik een heftig boek. Het is geen makkelijk onderwerp, er zal ook niet veel gesproken zijn over de ‘legendarische’ Amerikaanse soldaten die Nederland bevrijd hebben, maar ondertussen kinderen hebben misbruikt. Dit past gewoon niet in het ideale plaatje van een bevrijder. Maar het gebeurde wel, en dit boek maakt je daar bewust van. Het bouwt zich langzaam op, dus je word er niet meteen mee geconfronteerd, maar hoe dan ook is het een verhaal dat je raakt.

De namen van de kinderen vond ik erg typerend voor de oorlogstijd. Tegenwoordig zal je in Nederlandse boeken de namen Jay, Danny, Summer, Lyza en Marcello zien. De kinderen in dit boek heette Jeroen, Jan, Popke, Diet, Pieke etc. Het waren ook typisch Friese namen. Het waren niet ‘mam en pap’ maar ‘Hait en Mem’. Ik vond ook het Friese dorpje waar Jeroen verbleef erg typerend. Er was nog geen sprake van verschillende culturen of gewoontes. Iedereen in het dorpje was Fries, ging op zondag naar de Kerk en werkte op het land of als visser. Jeroen was een buitenstaander, en had het er moeilijk mee om met de stroom mee te gaan. Hij was niet gelovig en was het werk op het land niet gewend. Hij kwam uit de stad.

Het thema en de situatie in het boek spraken elkaar eigenlijk heel erg tegen. Maar juist daarom vond ik het een mooi maar heftig verhaal. De meeste oorlogsromans gaan over trauma’s, kampen, vervolgingen etc. Dit ging over seksueel misbruikt zijn. Jeroen verbleef in een streng gelovig dorpje, echt een zwartekousengezin. Toch heeft hij hier zijn homoseksuele gevoelens ontwikkeld. Dat was natuurlijk een taboe. Jeroen heeft zich door Wolt door zijn tijd in Friesland laten slepen. Jeroen werd verliefd op Wolt. Wolt deed verkeerde dingen met Jeroen, dat is op geen manier goed te praten. Maar de situatie in het boek maakt je wel bewust van de situatie destijds. Hoe jong en onverantwoordelijk een kind ook mag zijn, het weet wanneer het zijn mond moet houden over bepaalde dingen. Jeroen deed dit niet omdat hij bang was probelemen te krijgen, maar omdat hij bang was Wolt te verliezen. Dus in een streng gelovig dorpje ontwikkelt hij zijn homoseksuele gevoelens, en hij word misbruikt door Wolt, maar zegt er niks over omdat hij Wolt niet wil verliezen.. alles spreekt elkaar tegen. Maar de manier waarop alles verteld word laat het zo logisch klinken.

Kortom, dit boek is zeker een aanrader. Het is een confrontatie met de werkelijkheid, maar toch op een mooie manier verteld. Er zijn heftige stukken, dit zijn wel dingen om rekening mee te houden. Ik vond de personages, plaatsen, sitatuatie en het verhaal in zijn algemeenheid erg goed. Dit is zeker een boek dat de moeite waard is.

 

Boekenlijst

Phileine zegt Sorry- Ronald Giphart

Voor een verloren soldaat- Rudi van Dantzig

De kleine blonde dood- Boudewijn Büch

Echte mannen eten geen kaas- Maria Mosterd

De donkere kamer van Damokles- Willem Frederik Hermans

Hersenschimmen- Bernlef

Het duister dat ons scheidt- Renate Dorrestein

?

Het duister dat ons scheidt

Een meisje, genaamd Loes, groeit op in een nieuwbouwwijk in een vredig dorpje. Ze is een gelukkig, populair en mooi meisje. Haar leven lijkt perfect. Maar aan die perfectie komt op haar zesde abrupt een einde. Als de vader van haar ‘verloofde’ vermoord wordt, wordt de moeder van Loes verdacht, vervolgd en opgesloten. Loes wordt het mikpunt van pesterijen, en als haar moeder na een aantal jaren terugkomt, wordt het zo erg, dat ze verhuizen naar een eilandje in Schotland, genaamd Lewis. Langzaam maar zeker komt de waarheid van de moord aan het licht, en niets blijkt zoals het in eerste instantie leek.

Het duister dat ons scheidt is in drie delen opgedeeld: ‘zes’, ‘negen’ en ‘achttien’. Dit staat voor de leeftijd die Loes in elk deel van het boek heeft. Pas in deel twee wordt in de ik-persoon, als in Loes,  verteld. Ook de hoofdstukken zelf zijn op een aparte manier ingedeeld. Het gaat op alfabetische volgorde. Het gaat van ‘A is een aardbei’ tot ‘Z is een zwaard’. Dit is erg goed en leuk gedaan, omdat elk hoofdstuk, gedwongen door de volgende letter van het alfabet, toch te maken heeft met wat er in de titel van het hoofdstuk staat.

Een minpunt vond ik dat de hoofdpersoon, Loes, te doordacht is. Ze lijkt zich als negenjarig meisje alles nog te herinneren van haar eigen babytijd, en ze is erg wijs. Te wijs. Ze denkt, spreekt en doet als een meisje van minstens 16. Dit maakt het een beetje ongeloofwaardig. Ook zijn er veel toevalligheden. Te veel toevalligheden. De vader van Thomas blijkt een oude bekende te zijn van de moeder van Loes, en komt opeens in dezelfde nieuwbouwwijk wonen. Dit zorgt voor alle problemen. Ook lijkt het einde erg afgeraffeld door al deze toevalligheden. Als Loes is verhuisd naar Lewis, komt ze na een paar jaar opeens Thomas en Vanessa, oude klasgenootjes van Nederland, tegen, die op vakantie zijn op Lewis. Vervolgens komt ze op haar achttiende, als ze terugverhuisd naar Nederland na twaalf jaar, Thomas in de eerste supermarkt in Nederland weer tegen, en als ze dan naar huis vlucht, komt ze op de televisie haar moeder tegen, die haar een paar jaar geleden verlaten heeft om naar Nederland te verhuizen en in de gevangenis te gaan werken.

Het plot is wel erg goed bedacht. Ook de spanning verdwijnt niet uit het verhaal. Je denkt tot de laatste bladzijde dat je weet wat er is gebeurd en wie de moordenaar is, maar op de allerlaatste bladzijde wordt er onthuld wat er echt is gebeurd. Je komt er wel eerder achter dat de moeder van Loes niet de moordenaar is, en dat het Loes was, maar in het laatste hoofdstuk wordt pas verteld waarom, hoe en wanneer de vader van Thomas is vermoord. Dit zorgt voor een enorme plottwist en laat je nadenken. Want dat doet dit boek zeker met je, het laat je nadenken. Je moet wel echt zelf meedenken wil je begrijpen wat er is gebeurd, niet alles wordt voorgekauwd.

Ook de moord zelf is erg goed bedacht. De vader van Thomas is vermoord met een rood potlood. Eerder in het boek zegt Thomas tegen Loes dat ze altijd een potlood bij zich moest dragen, in geval van nood. Dit krijg je al vrij snel door zodra bekend wordt dat Loes de moord heeft gepleegd. Maar aan het einde van het boek blijkt ook nog eens dat Thomas en Loes stiekem naar het atelier van Loes’ moeder zijn geweest, en Thomas een rood potlood heeft gepakt, geslepen en aan Loes heeft gegeven. In geval van nood

 

Dit is wel een typische Dorrestein. Ze laat duidelijk zien hoe een gebeurtenis je leven kan veranderen en welke gevolgen het met zich meebrengt. Het bewaren van de waarheid tot het laatst, en de lezer in spanning laten zijn erg typerend voor Dorrestein. Slles heeft zijn plus- en minpunten, maar het goede verhaal, het goede opbouw en het plot, winnen het.