Waarom ik Reinaert de vos geen goed verhaal vind

Reinaert de vos, of Van den vos Reynaerde, is al sinds de middeleeuwen bekend. Het verhaal, dat is geschreven door een zekere Willem, vertelt over Reinaert de vos en de andere dieren in het koninkrijk van koning Nobel (de leeuw). Reinaert is een sluw beest, een misdadiger die iedereen keer op keer weet te bedriegen. Het verhaal is zowel te lezen in de originele, Middelnederlandse versvorm, als in de hedendaagse vertaalde versie.

Ik vind Reinaert de vos zeker een interessant verhaal, vanwege de informatie over de middeleeuwen die erin naar voren komt. Zo kom je als lezer meer te weten over middeleeuws recht, feodale verhoudingen en het christelijke geloof.  Ook krijg je, wanneer je de twee teksten met elkaar vergelijkt, nog wat mee over de Nederlandse taal van vroeger en de manier waarop verhalen werden voorgedragen.

Het verhaal maakte me in het begin nieuwsgierig; wat zou er gebeuren met een vos die zóveel had misdaan? Maar het duurde niet lang of ik kwam erachter dat Reinaert de vos helaas maar weinig spanning bevat. Het verhaal wordt, hoe verder je erin komt, alleen maar voorspelbaarder. Zodra je weet wie Reinaert als volgende slachtoffer heeft uitgekozen is het bijna volledig duidelijk hoe het verhaal verder zal gaan. Je weet dat Reinaert iedereen te sluw af zal zijn en dat zijn vijanden hoogstwaarschijnlijk met veel bloed en pijn vernederd zullen worden. Op een gegeven moment had ik het wel gehad met het verhaal, omdat er toch geen verassingen meer in zaten. Het einde vond ik daarom ook niet goed; het verliep precies hetzelfde als de vorige verzen in het middendeel van het boek. Willem had het verhaal wat mij betreft best wat in mogen korten als hij toch telkens hetzelfde ging schrijven.

Ook de manier waarop deze gebeurtenissen zich telkens weer herhaalden, vond ik niet erg plezierig om te lezen. Ik vond de terugkerende mishandelingen eerder ranzig dan spannend. Geen beter vermaak dan leedvermaak? Voor de middeleeuwers gold dit misschien, en blijkbaar ook voor veel lezers van nu, maar ik vond de manier waarop de personages werden toegetakeld afschuwelijk en had moeite om door de gewelddadige verzen heen te komen.

Wat ik wél boeiend vond tijdens het lezen van Reinaert de vos was de kritiek op de maatschappij die door de schrijver in het verhaal wordt gegeven. Het verhaal is erg opstandig. De kerk wordt meerdere malen belachelijk gemaakt; Willem was het blijkbaar niet eens met het feit dat geestelijken het celibaat aan hun laars lapten en makkelijk waren in het weggeven van aflaten. Ook lijkt er kritiek te worden geleverd op het bestuur van de staat. Met de koning en vooral de adel wordt behoorlijk de spot gedreven. De hoge edelen waren blijkbaar erg dom en lui. Hierbij is de symboliek van welk dier welke stand representeert best interessant. Wat zegt de keuze van een dikke, vraatzuchtige beer die een hoge pet van zichzelf op heeft over de adel van die tijd? Deze afkeuring van de middeleeuwse maatschappij maakte het boek voor mij toch wat leuker om te lezen, omdat je zulke uitingen niet snel in geschiedenisboeken terug zult vinden. Wat opviel is dat ook het ‘gewone’ boerenvolk negatief wordt neergezet, met namen die verwijzen naar kwijl of seks. Willem zal dus echt niet blij zijn geweest met de de middeleeuwse samenleving.

Alles bij elkaar genomen zou ik Reinaert de vos niet aanraden vanwege de enorme voorspelbaarheid van het verhaal. De gruwelijke details en bloederigheid zorgden er al snel voor dat ik afknapte. Wanneer je puur geïnteresseerd bent in de middeleeuwse (literatuur)geschiedenis is Reinaert de vos wel heel interessant. Het verhaal vond ik niet goed, maar het lezen ervan heeft me wel meer kennis over de middeleeuwse samenleving opgeleverd.

 

De ontdekking van de hemel

Het tweede boek dat ik dit jaar voor Nederlands heb gelezen is De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch.

Het is moeilijk om precies aan te geven waar het boek over gaat; het zou misschien bijna makkelijker zijn om op te schrijven waar het boek niét over gaat. Dit komt doordat in De ontdekking van de hemel enorm veel thema’s terugkomen. Dit is ook niet heel verbazingwekkend als je ziet hoe dik het boek is (901 bladzijden).

De belangrijkste onderwerpen waar het boek volgens mij over gaat zijn: theologie, architectuur, muziek, filosofie, astronomie, politiek, lot, vriendschap en vaderschap.

In De ontdekking van de hemel worden meerdere verhalen verteld. Het overkoepelende verhaal is hierin dat engelen van een Chef (waarschijnlijk God) opdrachten krijgen om in het menselijk leven in te grijpen. De ontdekking van de hemel vertelt het verhaal van zo’n opdracht en de complexiteit die hierbij komt kijken. Het doel van deze opdracht is het terughalen van een ‘testimonium’ naar de hemel. Dit zou de belangrijkste opdracht zijn.

Om dit doel uiteindelijk te behalen, moet de engel veel ingrijpen en verbindingen maken in het leven van een aantal zich hiervan onbewuste mensen, zodat precies de juiste vriendschappen en relaties ontstaan. De hoofdrolspelers in zijn missie zijn Onno Quist en Max Delius, en uiteindelijk vooral Quinten, Onno’s zoon die door Max wordt opgevoed.

Het eerste deel van het verhaal volgt vooral het ontstaan en het verloop van de vriendschap tussen Onno en Max. Ik vond dat deze personages prachtig werden omschreven, waardoor je ze echt leerde kennen. Dit maakt het verhaal geloofwaardig. Ik vond echter geen van de personages zelf echt ‘leuk’. Eerlijk gezegd denk ik dat als ik  Onno in de werkelijkheid had gekend, ik het niet al te goed met hem zou kunnen vinden. Hierdoor haalde ik voor mijn idee toch minder plezier uit het lezen van het boek. Het taalgebruik van Onno was voor mij eigenlijk bijna reden om af te haken; af en toe vond ik het lijken alsof er zo veel mogelijk weinig gebruikte woorden bij elkaar in een zin werden gegooid om de lezer volledig van slag te brengen. Dit ligt natuurlijk aan mij en mijn te beperkte woordenschat, maar het zorgde er wel voor dat het boek voor mij niet heel makkelijk weglas.

In het tweede deel van het boek, waarin Quinten op het toneel verschijnt, verandert het verhaal nogal en wordt er een andere richting ingeslagen. Vaderschap wordt een belangrijker thema en vriendschap speelt een wat minder belangrijke rol. Quinten is enorm slim en nogal ‘apart’ wanneer hij vergeleken wordt met leeftijdsgenoten, en daardoor komen er in dit deel van het boek veel verwijzingen naar termen uit met name de architectuur voor die voor iemand die daar niet veel van weet nogal verwarrend zijn. Gelukkig vond ik het verhaal, en dan vooral het ‘lot’ van Quinten, heel interessant waardoor ik wel door het verhaal heen kwam.

Wat ik jammer vond was dat ik door mijn beperkte kennis toch veel miste door het boek heen. Ik denk dat wanneer je als lezer wel méér weet (van woordenschat tot kennis over klassieke muziek, Cubaanse politiek of architectuur) je toch meer uit het boek kunt halen.

Ik vond het mooi hoe allesomvattend De ontdekking van de hemel was. Het is alsof alles op aarde erin wordt beschreven, alsof alles erin terugkomt. Ik vond dat de personages heel geloofwaardig werden neergezet en vond het wel interessant om vanuit een personage waarmee ik me zelf minder identificeer het verhaal te beleven.

Er zitten zeker spannende elementen in het boek, die ervoor zorgden dat ik het boek uit wilde lezen. Maar ik vraag me af of het boek niet onnodig dik is. Voor mijn gevoel waren er hoofdstukken en elementen die weinig toevoegden aan het verhaal en hierdoor had ik moeite om door het boek heen te komen.

Ik vind De ontdekking van de hemel enorm knap geschreven. Harry Mulisch heeft echt een prachtig, complex en rijk verhaal geschreven. Of het boek voor mij als lezer zo geschikt was weet ik niet. Uiteindelijk ben ik wel blij dat ik het gelezen heb, omdat het boek me wel telkens aan het denken zette en nieuwe dingen leerde. Het kernverhaal vond ik ook zeker spannend, boeiend en leuk om te lezen. Maar De ontdekking van de hemel is denk ik een boek waar je de tijd voor moet nemen, het misschien zelfs moet herlezen, om alle details er echt uit te kunnen halen en nog meer lagen in het boek te kunnen ontdekken.

Jij zegt het

Het eerste boek dat ik dit jaar voor Nederlands heb gelezen is Jij zegt het van Connie Palmen.

Het boek gaat over het huwelijk van de dichters Sylvia Plath en Ted Hughes vanuit het oogpunt van Ted Hughes.

Na de zelfmoord van Sylvia kreeg Ted hiervan de schuld. Hij zou haar de dood in hebben gejaagd door het hebben van een affaire. Hierdoor heeft haar dood hem nooit meer losgelaten en raakte hij dierbare vrienden kwijt. Ineens werd Plath aanbeden, terwijl Hughes werd zwartgemaakt.

In Jij zegt het geeft Connie Palmen Ted Hughes als het ware een stem om zijn versie van het verhaal te vertellen. Het boek is gebaseerd op een reeks gedichten van Hughes die gaan over zijn relatie met Plath (Birthday Letters).

Ik koos voor dit boek omdat The Bell Jar van Sylvia Plath mijn lievelingsboek is. Het leek me interessant om via dit boek niet alleen meer over haar leven, maar ook over dat van haar man te weten te komen.

Dit is het tweede boek van Connie Palmen wat ik heb gelezen, na Lucifer. Ik vond Lucifer zelf geen leuk boek om te lezen, en was daarom benieuwd of ik Jij zegt het een leuker en beter boek zou vinden. Dit was inderdaad zo; waar Lucifer mijn aandacht niet vasthield, deed Jij zegt het dat wel. Connie Palmen gebruikt best poëtische taal, wat ook wel toepasselijk is wanneer het verhaal vanuit Ted Hughes verteld wordt. Desondanks was het boek goed te lezen.

Wat ik interessant vond aan het boek, was dat het eigenlijk de vraag stelt: ‘Is Ted Hughes schuldig aan de zelfmoord van Sylvia Plath?’, maar dat deze vraag niet wordt beantwoord. In plaats daarvan laat Palmen dit aan de lezer over om zelf te beslissen.

Ik vond het boek overtuigend geschreven. Het is een roman, maar Jij zegt het is dusdanig geloofwaardig dat het verhaal ook best echt door Hughes verteld had kunnen worden. Ik vond het fascinerend om in het boek wat meer over het karakter van Sylvia Plath te weten te komen vanuit het oogpunt van haar man. Op deze manier komen er toch ook eigenschappen naar voren die Plath misschien liever zou verbergen in haar eigen werk.

Na het lezen van dit boek weet ik ook meer over Ted Hughes. Ik zou hem zelf niet als schuldige aanwijzen, maar kan ook begrijpen waarom mensen dit wel doen. Wat ik goed vind aan Jij zegt het is dat Hughes niet schuldig wordt gemaakt, maar dat zijn slechte kanten wel naar voren komen. De relatie van Sylvia en Ted was gepassioneerd, maar naar aanleiding van dit boek zou je ook bijna gaan denken dat hun huwelijk ‘gedoemd’ was, vanwege de talloze moeilijkheden en uitgesproken karakters van Plath en Hughes. Ondanks dat komen in dit boek ook de mooie, bijzondere momenten van hun liefde naar voren.

De thema’s die in Jij zegt het naar mijn idee de hoofdrol spelen zijn: liefde, dood, en waarheid. Ook geeft het boek redelijk veel achtergrondinformatie over twee belangrijke schrijvers uit de moderne literatuur, wat het boek voor mij nog interessanter maakte.

Ik vond Jij zegt het een boeiend boek dat mooi geschreven is en ook fijn wegleest. Hierdoor is mijn mening over Connie Palmen als schrijfster ook enigszins veranderd; ik denk dat Lucifer gewoon niet het juiste boek voor mij was, en Jij zegt het wel.

 

Leesautobiografie

Ik begon al met lezen toen ik nog klein was. Doordat mijn moeder in een boekwinkel werkte en mijn ouders me altijd veel voorlazen (ik hield erg van Wij gaan op berenjacht en de Muis-boeken), was ik erg geïnteresseerd in lezen en boeken. Ik leerde mezelf lezen met Suske & Wiske en Vos en Haas.

Als kind las ik altijd veel en had ook veel boeken. Mijn favoriete boeken waren De Rode Prinses en de boeken van Astrid Lindgren. Ik zat op een kleine basisschool, en op een gegeven moment had ik alle boeken van de kleine bibliotheek daar uitgelezen. In 2013 zat ik in de Nederlandse Kinderjury, die de Prijs van de Nederlandse Kinderjury uitreiken aan de kinderboeken die zij het beste vinden.

Toen ik niet echt meer kinderboeken las, ging ik vooral boeken van buitenlandse auteurs lezen (met uitzondering van Francine Oomen). Ik hield van de boeken van Jenny Valentine, en de serie Julia’s reis. Ook De schaduw van Skellig, Mijn naam is Nina en Vertrektijd waren favoriete boeken.

Omdat ik ook nu nog steeds heel veel lees en van boeken houd, liep ik mijn stage bij boekhandel Scheltema.

Op dit moment lees ik het liefst Amerikaanse en Engelse literatuur. Mijn favoriete boek is The Bell Jar. Andere boeken die ik graag lees zijn The Catcher in the Rye, Call of the Wild & White Fang en Tess of d’Urbervilles (en Harry Potter). Auteurs waar ik graag nog meer van wil lezen zijn David Mitchell, Haruki Murakami en Zadie Smith. Ik houd vooral van boeken die, naast dat ze goed geschreven zijn, ook iets aparts hebben wat het boek interessanter maakt.

Eigenlijk houd ik tot nu toe niet heel erg van Nederlandse literatuur, maar ik heb nog niet genoeg ervan gelezen om echt een goede  mening hierover te kunnen vormen. Ik denk dat ik nu op leesniveau 5 zit.