De ontdekking van de hemel

Het tweede boek dat ik dit jaar voor Nederlands heb gelezen is De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch.

Het is moeilijk om precies aan te geven waar het boek over gaat; het zou misschien bijna makkelijker zijn om op te schrijven waar het boek niét over gaat. Dit komt doordat in De ontdekking van de hemel enorm veel thema’s terugkomen. Dit is ook niet heel verbazingwekkend als je ziet hoe dik het boek is (901 bladzijden).

De belangrijkste onderwerpen waar het boek volgens mij over gaat zijn: theologie, architectuur, muziek, filosofie, astronomie, politiek, lot, vriendschap en vaderschap.

In De ontdekking van de hemel worden meerdere verhalen verteld. Het overkoepelende verhaal is hierin dat engelen van een Chef (waarschijnlijk God) opdrachten krijgen om in het menselijk leven in te grijpen. De ontdekking van de hemel vertelt het verhaal van zo’n opdracht en de complexiteit die hierbij komt kijken. Het doel van deze opdracht is het terughalen van een ‘testimonium’ naar de hemel. Dit zou de belangrijkste opdracht zijn.

Om dit doel uiteindelijk te behalen, moet de engel veel ingrijpen en verbindingen maken in het leven van een aantal zich hiervan onbewuste mensen, zodat precies de juiste vriendschappen en relaties ontstaan. De hoofdrolspelers in zijn missie zijn Onno Quist en Max Delius, en uiteindelijk vooral Quinten, Onno’s zoon die door Max wordt opgevoed.

Het eerste deel van het verhaal volgt vooral het ontstaan en het verloop van de vriendschap tussen Onno en Max. Ik vond dat deze personages prachtig werden omschreven, waardoor je ze echt leerde kennen. Dit maakt het verhaal geloofwaardig. Ik vond echter geen van de personages zelf echt ‘leuk’. Eerlijk gezegd denk ik dat als ik  Onno in de werkelijkheid had gekend, ik het niet al te goed met hem zou kunnen vinden. Hierdoor haalde ik voor mijn idee toch minder plezier uit het lezen van het boek. Het taalgebruik van Onno was voor mij eigenlijk bijna reden om af te haken; af en toe vond ik het lijken alsof er zo veel mogelijk weinig gebruikte woorden bij elkaar in een zin werden gegooid om de lezer volledig van slag te brengen. Dit ligt natuurlijk aan mij en mijn te beperkte woordenschat, maar het zorgde er wel voor dat het boek voor mij niet heel makkelijk weglas.

In het tweede deel van het boek, waarin Quinten op het toneel verschijnt, verandert het verhaal nogal en wordt er een andere richting ingeslagen. Vaderschap wordt een belangrijker thema en vriendschap speelt een wat minder belangrijke rol. Quinten is enorm slim en nogal ‘apart’ wanneer hij vergeleken wordt met leeftijdsgenoten, en daardoor komen er in dit deel van het boek veel verwijzingen naar termen uit met name de architectuur voor die voor iemand die daar niet veel van weet nogal verwarrend zijn. Gelukkig vond ik het verhaal, en dan vooral het ‘lot’ van Quinten, heel interessant waardoor ik wel door het verhaal heen kwam.

Wat ik jammer vond was dat ik door mijn beperkte kennis toch veel miste door het boek heen. Ik denk dat wanneer je als lezer wel méér weet (van woordenschat tot kennis over klassieke muziek, Cubaanse politiek of architectuur) je toch meer uit het boek kunt halen.

Ik vond het mooi hoe allesomvattend De ontdekking van de hemel was. Het is alsof alles op aarde erin wordt beschreven, alsof alles erin terugkomt. Ik vond dat de personages heel geloofwaardig werden neergezet en vond het wel interessant om vanuit een personage waarmee ik me zelf minder identificeer het verhaal te beleven.

Er zitten zeker spannende elementen in het boek, die ervoor zorgden dat ik het boek uit wilde lezen. Maar ik vraag me af of het boek niet onnodig dik is. Voor mijn gevoel waren er hoofdstukken en elementen die weinig toevoegden aan het verhaal en hierdoor had ik moeite om door het boek heen te komen.

Ik vind De ontdekking van de hemel enorm knap geschreven. Harry Mulisch heeft echt een prachtig, complex en rijk verhaal geschreven. Of het boek voor mij als lezer zo geschikt was weet ik niet. Uiteindelijk ben ik wel blij dat ik het gelezen heb, omdat het boek me wel telkens aan het denken zette en nieuwe dingen leerde. Het kernverhaal vond ik ook zeker spannend, boeiend en leuk om te lezen. Maar De ontdekking van de hemel is denk ik een boek waar je de tijd voor moet nemen, het misschien zelfs moet herlezen, om alle details er echt uit te kunnen halen en nog meer lagen in het boek te kunnen ontdekken.

Geef een reactie