Recensie: Jij zegt het

Jij zegt het

  • Auteur: Connie Palmen
  • Uitgegeven: 2015

Samenvatting

Voor de meeste mensen bestaan wij alleen in een boek, mijn bruid en ik. De afgelopen vijfendertig jaar heb ik met een machteloos afgrijzen moeten aanzien hoe onze echte levens bedolven raakten onder een modderstroom van apocriefe verhalen, valse getuigenissen, roddels, verzinsels, mythen, hoe onze ware, complexe persoonlijkheden werden vervangen door clichématige personages, vernauwd tot simpele imago’s, op maat gesneden voor een sensatiebelust lezerspubliek. En dan was zij de broze heilige, ik de brute verrader. Ik heb gezwegen. Tot nu.

Thema

schrijven is het thema van dit boek. De hoofdpersonen zijn Ted Hughes en Sylvia Plath. Zij zijn allebei schrijvers en weten dat ze over het algemeen alleen bekend zijn door boeken. Zo zegt Ted Hughes aan het begin van het boek: Voor de meeste mensen bestaan wij alleen in een boek, mijn bruid en ik. Het punt is dat beide personen daardoor op een bepaalde manier bestempeld worden. Zo zien de meeste mensen Ted als een slechte man, die ervoor verantwoordelijk is dat Sylvia niet meer leeft.

Titelverklaring

Jij zegt het slaat op de ik-persoon (Ted) in het verhaal. Door het boek zo te noemen heeft ze Ted een stem gegeven. Jij zegt het, dus ik geloof je. Ted krijgt de kans om zijn kant van het verhaal te vertellen. Als het boek ik zeg het had geheten, zou het lijken alsof Connie Palmen vertelt wat er gebeurd is.

Recensie

Ik had voordat ik dit boek ging lezen nooit gehoord van Sylvia Plath en/of Ted Hughes, dus het was interessant om over dit echtpaar en hun aparte relatie te lezen.

Door dit boek kom je meer te weten over de twee personen en hoe ze tot elkaar aangetrokken waren, hoe Sylvia depressief werd, hoe Ted overspel pleegde en hoe hun huwelijk eigenlijk verslechterde.

Connie Palmen heeft op een uitstekende manier een stem gegeven aan iemand die vrijwel altijd door iedereen op een negatieve manier bekeken is. Misschien is dat ook wel de reden dat ze inktaap in ontvangst heeft mogen nemen.

Recensie: Het hout

Het hout

  • Auteur: Jeroen Brouwers
  • Uitgegeven: 2014

Samenvatting

In een door kloosterlingen geleid jongenspensionaat vindt in de jaren vijftig van de vorige eeuw seksueel misbruik, sadisme en vernedering plaats. Broeder Bonaventura is er getuige van en zwijgt zoals iedereen. Maakt dit hem medeplichtig?
Het hout geeft een indringend beeld van de misdaden en de hypocrisie in de roomse kerk, die heden nog de verontwaardiging en frustratie oproepen van wie er het slachtoffer van zijn geweest.

Thema

Seksueel misbruik is een groot thema in dit boek. Volgens de regels van de katholieke kerk mogen mannen die deel uitmaken van de kerk geen seksuele relaties aangaan. Het probleem is dat deze mannen wel seksuele gevoelens hebben en deze dus opkroppen. Het gevolg hiervan is dat er door deze mannen seksueel misbruik is gemaakt van jongetjes. Er waren mensen die hiervan afwisten en/of betrokken waren, maar dit niet aan de buitenwereld bekend durfden te maken. Er vond geheimhouding plaats totdat slachtoffers ervoor uit durfden te komen. In het boek wordt het verhaal van het seksuele misbruik verteld.

Titelverklaring

Het hout is een verwijzing naar het middel wat door gezaghebbende mensen binnen de katholieke kerk, in dit boek een leraar, wordt gebruikt om mensen te straffen. Er wordt meerdere keren in het boek duidelijk gemaakt dat het hout iets is wat gevreesd wordt. Zo wordt het beschreven als een dunne, licht elastische stok die een zwiepend geluid maakt wanneer het door de lucht gezwaaid wordt.

Recensie

Brouwers weet zeer goed te beschrijven hoe het er in de katholieke kerk aan toeging. Het is een relatief recente gebeurtenis. Het vond in de jaren vijftig van de twintigste eeuw plaats, maar het is pas aan het begin van de 21e eeuw aan het licht gekomen.

Het hout is een goed boek, wat uitstekend beschrijft wat en hoe er gebeurd is. Het geweld, de intimidatie en het seksuele misbruik wordt allemaal beschreven en aan de lezer duidelijk gemaakt. Als je wil weten wat er allemaal plaats heeft gevonden, is dit boek zeker een aanrader.

Recensie: Malva

Malva

  • Auteur: Hagar Peeters
  • Uitgegeven: 2015

Samenvatting

Malva is de dochter van de Chileense dichter Pablo Neruda. Het meisje werd geboren met een waterhoofd en werd al snel door haar vader verstoten. Ze woonde bij een pleeggezin in Nederland en stierf op achtjarige leeftijd tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Hagar Peeters laat Malva na haar dood de pen oppakken die haar vader bij zijn overlijden uit zijn hand heeft laten glijden. Ze geeft haar een stem, en een fascinerend naleven waarin ze zielsverwanten ontmoet met wie ze, even wijs als geestig, het leven op aarde becommentarieert.
Malva probeert met hen een antwoord te vinden op de vraag hoe het kan dat Neruda, de onberispelijke held die opkwam voor de vergetenen en vertrapten, het bestaan van zijn eigen dochter heeft ontkend. Ze vraagt Hagar Peeters, wier eigen vader als journalist in Chili was op het moment dat Neruda er overleed, haar ghostwriter te zijn.

Thema

Het is duidelijk dat het thema van Malva is de relatie tussen vaders en dochters. De relatie tussen ouder en kind wordt wel vaker in de literatuur gebruikt. Kijk bijvoorbeeld maar naar Ik kom terug en andere werken van Adriaan van Dis. Er worden twee vader-dochterrelaties beschreven in dit boek. Allereerst de relatie tussen Pablo Neruda en malva. Malva is de dochter die verstoten en verzwegen is door een vader die beroemd is. Daarnaast wordt de relatie tussen Hagar Peeters en haar vader, de journalist die bij de dood van Pablo Neruda was, beschreven.

Titelverklaring

Het boek heet Malva omdat Malva het hele boek aan het woord is. Malva is verstoten door haar vader omdat ze een waterhoofd had en is op jonge leeftijd gestorven. Ze heeft nooit haar kant van het verhaal kunnen vertellen, maar in dit boek krijgt ze eindelijk een stem. Het verhaal wordt vanuit haar perspectief verteld.

Recensie

Malva is een interessant boek. Het zet je als lezer aan het denken. Wat moet een man als Pablo Neruda gedacht hebben, om zijn dochter zo te verwaarlozen. De manier waarop het boek geschreven is, is ook interessant, maar niet per se goed. Er wordt geen gebruik gemaakt van punten, maar van puntkomma’s. Het gevolg is dat het een lang, doorlopend verhaal wordt.

Hagar Peeters heeft een goed boek geschreven. Ze heeft op een interessante manier een stem gegeven aan iemand die eigenlijk vrij ondervertegenwoordigd was.

Recensie: Joe Speedboot

Joe Speedboot

  • Auteur: Tommy Wieringa
  • Uitgever: 2005

Samenvatting

Fransje Hermans, de verteller van het verhaal, is na een ongeluk invalide geraakt en heeft voorgoed zijn spraakvermogen verloren. Hij is de zelfbenoemde chroniqueur van het dorp Lomark. Zijn fascinatie voor de nieuweling Joe Speedboot is grenzeloos: Joe Speedboot, de jongen die zijn eigen naam gekozen heeft en op zijn vijftiende al bommenlegger, vliegtuigbouwer en bewegingsfilosoof is. Nauwgezet observeert Fransje hoe nog een nieuwkomer de natuurlijke orde van het dorp komt verstoren: Joe’s stiefvader Papa Afrika, een zachtaardige Nubiër met gazellenogen die een kleine scheepswerf begint op de oever van de Rijn. Dan verschijnt de geheimzinnige Picolien Jane, een beeldschone Zuid-Afrikaanse, aan wie Fransje zijn kronieken opdraagt en voor wie levenslange vriendschappen op het spel worden gezet. In haar komen alle verhalen samen, met noodlottige gevolgen.

Thema

Het thema van dit boek is desillusie. Een heleboel personages in het boek hebben verwachtingen en toekomstplannen. Deze komen helaas in bijna geen enkel geval uit.

Titelverklaring

Joe speedboot verwijst naar de jongen die in Lomark is komen wonen. Hij heeft zichzelf die naam vergeten en verandert alles in het dorpje.

Recensie

Joe Speedboot is een makkelijk boek om te lezen. De zinnen zijn niet lang en moeilijk. Er wordt ook nog gebruik gemaakt van beeldspraak, wat tot erg humoristische passages leidt. Daarnaast wordt er ook gebruik gemaakt metaforen, waardoor gelijk de setting duidelijk wordt.

Een belangrijk aspect van dit boek is vriendschap tussen jongeren. Dit kan gekoppeld worden aan tegenvallers. Wanneer Fransje en PJ erachter komen dat Joe geen echte naam is, valt dat tegen. Een deel van wat hem zo speciaal maakt verdwijnt. Zo gaat dit ook in het dagelijks leven. Over sommige dingen kunnen we beter onwetend blijven.

Joe Speedboot is een goed en amusant boek, wat je vast weet te houden ondanks het feit dat het niet echt spannende gebeurtenissen bevat. Het is zeker een aanrader. Er kan misschien ook nog een levensles uitgehaald worden.

Recensie: De donkere kamer van Damokles

De donkere kamer van Damokles

  • Auteur: Willem Frederik Hermans
  • Uitgegeven: 1958

Samenvatting

Lees De donkere kamer van Damokles en je wordt meegetrokken in het jonge leven van Henri Osewoudt, sigarenwinkelier te Voorschoten. Het zijn de jaren van de Duitse bezetting: als Osewoudt moet kiezen, is het zonder bedenktijd, met leven of dood als inzet en blind toeval als bepalende factor. Als een watervlugge bokser zet Willem Frederik Hermans ons op het verkeerde been. Steeds komen de gebeurtenissen in een ander licht te staan. De donkere kamer van Damokles biedt superieur schrijverschap, bloedstollende spanning en een sluipend gevoel van ongemak. Osewoudts leven wordt ons leven. Welke keuzes maken wij?

Thema

Het thema van dit boek is dubbelgangers. Osewoudt en Dorbeck zijn elkaars dubbelgangers, maar lijken qua karakter niet op elkaar. Dorbeck is voor Osewoudt een soort ideaal. Ze zijn als het ware tegenovergestelden van elkaar.

Titelverklaring

Om de titel te verklaren, zal ik eerst moeten uitleggen wie Damokles is. Damokles is een mythisch figuur, de hoveling van Dionysius. Dionysius bood Damokles op een dag een banket aan in zijn paleis. Damokles genoot hiervan totdat hij merkte dat Dionysius een zwaard aan een paardenhaar boven zijn hoofd had gehangen. Dionysius wilde hiermee laten zien dat iedereen die gelukkig of machtig is met een grote dreiging leeft.

De donkere kamer in de titel verwijst naar de titel waar Osewoudt foto’s voor het verzet ontwikkelt. Damokles verwijst naar het feit dat Osewoudt bedreigd wordt.

Recensie

Ik vond De donkere kamer van Damokles een moeilijk boek om te lezen. Niet omdat het onderwerp moeilijk was, maar omdat het verhaal moeilijk opgebouwd is. Het feit dat dit het eerste boek was dat ik voor mijn leeslijst had gelezen, maakte het niet makkelijker.

Het boek is van het begin tot het einde spannend. Dit heeft te maken met de periode (tweede wereldoorlog) waar het verhaal zich in afspeelt. Gebeurtenissen zoals moorden, invallen en arrestaties zorgen voor actie en spanning.

Het verhaal is in hij-vorm geschreven, wat goed tot zijn recht komt. Osewoudt sterft aan het einde van het boek. Door een derde persoon als verteller te gebruiken, wordt de dood van Osewoudt goed beschreven en worden de gebeurtenissen nuchter beschreven.

De donkere kamer van Damokles is een leuk boek om te lezen, maar je moet wel bereid zijn om er wat tijd aan te besteden. Het is geen makkelijk boek, maar het zal je wel vasthouden tot het einde

 

Recensie: Ik kom terug

Ik kom terug

  • Auteur: Adriaan van Dis
  • Uitgegeven: 2014

Samenvatting

Na een lang leven van zwijgen en buitensluiten begint een moeder opeens te praten tegen haar zoon – aarzelende ontboezemingen over grensoverschrijdende liefde, verraad en drie oorlogen. Hij, een romanschrijver, mag haar biograaf worden, maar er is een voorwaarde: hij moet haar een zachte dood bezorgen. Ik kom terug is een tragikomedie over het woeste leven van een vrouw die terugkijkt op haar eeuw.

Thema

De relatie tussen moeder en zoon staat centraal in dit verhaal centraal. Het is aan het begin van het boek al duidelijk dat Adriaan van Dis en zijn moeder niet de beste relatie hebben en dat er een grote kloof tussen hen is. Adriaan hoort van zijn moeder haar levensverhaal, wat voor hem eigenlijk een soort verklaring is voor zijn jeugd en opvoeding. Het is de reden dat zijn moeder was zoals ze was. Je merkt door het boek heen dat Adriaan de kloof tussen hem overbrugt, maar soms valt hij weer terug in zijn oude manieren.

Titelverklaring

De moeder van Adriaan gelooft in reïncarnatie en zegt ook tegen Adriaan dat hij niks aan haar kamer mag veranderen wanneer ze overleden is omdat ze nog terug zal komen. Adriaan zijn moeder overlijdt precies op het moment dat Adriaan in Parijs is. Adriaan laat haar kamer met rust en na een week, aan het einde van het boek, komt Adriaan zijn moeder inderdaad terug. Ze controleert wat Adriaan geschreven heeft en is er tevreden mee.

Recensie

Ik kom terug is een beetje een lastig boek. Niet omdat het moeilijk geschreven is, maar omdat je als lezer geconfronteerd wordt met een lastige moeder-zoonrelatie. Het boek heeft veel weg van een autobiografie, wel over de moeilijke delen van zijn leven.

De moeder van Adriaan heeft tegen Adriaan gezegd dat zij hem haar verhaal zou vertellen in ruil voor de dood. Adriaan gaat ermee akkoord. Je vraagt je af of hij het doet omdat hij haar genade probeert te tonen of dat hij het doet omdat zo nieuwsgierig is naar het verhaal dat het hem niet uitmaakt of zijn moeder overlijdt.

Adriaan schrijft aan de ene kant positief over zijn moeder. Het heeft soms een beetje een vergevende of verzachtende ondertoon, maar andere keren schrijft hij weer hard en cynisch over zijn moeder. Aan de ene kant wil hij zijn moeder begrijpen en vergeven voor wat er gebeurd is, maar aan de andere kant wil hij haar niet vergeven.

Door de schrijfstijl van Adriaan komt de mentale trip die hij maakt goed tot recht. Dit soort dingen zijn niet makkelijk en het is begrijpelijk dat ze gepaard met emotionele ups en downs. Dit is goed terug te zien in het boek en het zorgt ervoor dat het interessant blijft en het je bindt.

Recensie: Weerwater

Weerwater

  • Auteur: Renate Dorrestein
  • Uitgegeven: 2015

Samenvatting

De wereld vergaat. Op één stad na: Almere. Als de stofwolken zijn opgetrokken, blijken er nog maar een paar duizend inwoners over. Het zijn voornamelijk vrouwen, onder wie gastschrijfster Renate Dorrestein. De schaarse overlevende mannen zijn ontsnapte gevangenen.

Langzaam hervindt de ontredderde gemeenschap haar evenwicht. Maar na een paar jaar zijn er nog steeds geen kinderen geboren. Net als alle hoop op nieuw leven dreigt te vervliegen, is er plotsklaps een baby. De vondst stelt de bewoners voor een raadsel. Is er misschien toch nog leven buiten Almere? Of luidt deze gebeurtenis het begin van het einde in? En aan wie van alle hunkerende vrouwen zal baby Ally in de tussentijd worden toegewezen?

Thema

Het thema van dit boek is het nieuwe begin/verwoesting. Na het vergaan van de wereld, op Almere na, is er vrij weinig over van de samenleving. Families zijn uit elkaar gerukt, vrienden zijn verloren gegaan, carrières bestaan niet meer en wat of wie je was voor de ramp, betekent nu helemaal niks meer. Iedereen moet zijn of haar leven opnieuw opbouwen in een verwoeste stad, met geen manier om aan sommige middelen te komen die je eerst wel had. Het gevolg van de apocalyps is dat chaos ontstaat. zo doen de gevangenen bijvoorbeeld waar ze zelf zin in hebben. Dat betekent niet dat er geen mooie dingen meer zijn. Er ontstaan nieuwe banden en families en het volk werkt samen om het leven weer een soort van normaal te maken.

Titelverklaring

Het verhaal speelt zich in Almere. Er ligt een enorme mistbank om Almere heen, die iedereen die het probeert te trotseren opslokt, waarna ze nooit meer teruggevonden worden. Later in het boek wordt aan de rand van het Weerwater een mandje die een kindje bevat gevonden. Aan het einde van het boek schrijft het personage Renate Dorrestein (de schrijver) alles wat er gebeurd is op en stopt ze het in een fles, die ze vervolgens in het Weerwater dumpt in de hoop dat het bij iemand buiten Almere terecht komt. Het Weerwater komt dus meerdere keren terug in het boek.

Recensie

Ik had besloten om dit boek te lezen omdat ik zelf in Almere opgegroeid ben. Het leek me grappig om een verhaal te lezen wat zich in Almere afspeelt, maar in realiteit maakt dit het boek alleen maar raar om te lezen.

Het voelt apart om een boek te lezen waarin de stad waar je op een emotionele manier aan gehecht in puin ligt en chaos overheerst. Al helemaal omdat specifieke plekken zoals de Esplanade en Kasteel Almere. Misschien dat andere lezers het niet zo ervaren, maar voor mij was het een aparte ervaring.

Het boek heeft interessante motieven en verbanden. Zo zijn er knikjes naar de bijbel en de verhalen die daarin verteld worden. Het kindje die in Weerwater gevonden wordt, is een verwijzing naar de baby Mozes. De manier waarop Jacob zich opoffert voor de samenleving is een verwijzing naar Jezus Christus, die zich opofferde voor de mensheid. De hele situatie is een verwijzing naar de apocalyps in de bijbel. Dit soort verwijzingen kunnen door mensen die gelovig zijn als amusant of stuitend opgevat worden.

Renate Dorrestein is niet alleen de schrijver, maar is ook een personage in het verhaal. Aan het einde van het verhaal noteert ze alles en gooit ze het in een fles in het Weerwater in de hoop dat het door iemand gevonden wordt. Dit is wel grappig want het lijkt alsof je leest wat Renate in het verhaal genoteerd heeft. Alsof iemand haar teksten gevonden en gepubliceerd heeft.

Renate Dorrestein hanteert geen moeilijke schrijfstijl, waardoor het boek makkelijk te lezen is. Ik kan het lezen van dit boek het best beschrijven door te zeggen dat het interessant en anders was.

Recensie: Het Gouden Ei

Het Gouden Ei

  • Auteur: Tim Krabbé
  • Uitgegeven: Juni 1984

Samenvatting

Het Gouden Ei is een korte thriller die over de zoektocht van Rex naar zijn vermiste (en vermoorde) ex-vriendin Saskia. Rex en Saskia waren met de auto op vakantie naar Frankrijk gegaan. Op een gegeven moment stoppen ze bij een tankstation. Wanneer Rex terugkomt is Saskia spoorloos verdwenen. Saskia is ontvoerd door Raymon Lemorne. Een man die ooit iemands leven heeft gered en zich daarna afvroeg of hij dan ook een verschrikkelijke daad kan plegen. Hij heeft Saskia ontvoerd met als doel haar vermoorden. Hij begraaft Saskia levend. Rex heeft dit hoofdstuk van zijn leven nooit af kunnen sluiten, maar hij heeft inmiddels wel een nieuwe vriendin. Rex besluit om nog een poging te doen om Saskia te vinden. Hij plaatst een oproep in de krant, waarna Raymon aan zijn deur verschijnt. Raymon vertelt Rex dat hij aan hem zal vertellen wat er met Saskia is gebeurd als Rex bereid is om hetzelfde lot te ondergaan. Rex stemt in en wordt door Raymon gedrogeerd en valt in slaap, waarna Raymon hem alles vertelt. Rex wordt wakker in een doodskist onder de grond en beseft zich wat er met Saskia is gebeurd.

Thema

Het thema van dit boek is de dood. Aan het begin van het boek wordt Saskia ontvoerd en vermoord, wat voor Rex hartverscheurend is. Zijn geliefde is immers hem ontnomen. Rex krijgt later een nieuwe relatie met Lieneke. Wanneer Rex vermoord wordt, voelt Lieneke eigenlijk hetzelfde als wat Rex gevoeld heeft. De dood en de confrontatie hiermee komt dus meerdere keren terug in het boek.

Titelverklaring

Saskia droomde vroeger dat ze in een gouden ei opgesloten zat. Dit ei symboliseert slaat op gevangenschap en eenzaamheid. Niet alleen in het ei, maar ook in emoties en gedachten. De ontvoering van Saskia sluit Rex als het ware op.

Recensie

Het Gouden Ei is zeker geen lang boek. Met slechts 97 pagina’s (Misschien dat het daarom zo populair is onder leerlingen) is het een van de kortste boeken die ik ooit gelezen heb.

Dit zegt verder niks over de kwaliteit van het boek. Het Gouden Ei is een korte, fictieve thriller en is dan ook zeker spannend. Het feit dat je als lezer al weet wat er met Saskia is gebeurd, terwijl Rex onbewust is, zorgt voor een interessant verloop van het verhaal. Wanneer Rex met de voorwaarde van Raymon instemt, slik je toch wel even omdat je weet dat het niet goed voor Rex af zal lopen.

Het is niet moeilijk om met Rex mee te leven. Wat een leuke en gezellige vakantie in Frankrijk had moeten zijn liep uit op een tragedie die Rex nooit af heeft kunnen sluiten. Je kan je haast niet voorstellen hoe het voor Rex moet zijn om op die manier alleen achter te blijven en simpelweg niet weten wat er gebeurd is.

De schrijfstijl van Tim Krabbé ondersteunt het verhaal heel goed. Hij gebruikt korte en eenvoudige zinnen, waardoor het verhaal op zo een manier verteld wordt dat er precies staat wat de lezer moet weten. Geen bijzaken, maar straight to the point. Daarnaast worden de gedachten van Rex heel goed verwoord. De lezer weet en kan begrijpen wat Rex denkt.