Twee Vrouwen – Harry Mulisch

Twee Vrouwen, Harry Mulisch (1975)

Een stormachtige liefde tussen twee vrouwen.

Laura, een gescheiden vrouw van 35 jaar woont alleen. Haar vader is al overleden en de gezondheid van haar moeder neemt steeds verder af. Zij word verpleegd in een verzorgingstehuis in Nice. Laura voelt dat haar passionele verlangens worden opgewekt door een jonge vrouw, Sylvia. De 35-jarige en de 20-jarige gaan samenwonen. Voor Laura is een lesbische relatie totaal iets nieuws, Sylvia zegt al met mannen en vrouwen verhoudingen te hebben gehad. Sylvia wordt al gauw de baas in de relatie en wil het absoluut geheimhouden voor haar ouders. Ze spelen samen een rollenspel, Laura speelt de moeder van Sylvia’s zogenaamde vriend, Thomas. De kennissenkring van het stel raken er al aan gewend, behalve de ex-man van Laura, Alfred. Hij reageert nogal gepikeerd. Sylvia verleid Alfred en raakt zwanger om Laura het kind te geven wat ze niet krijgen kon..

In het verhaal zitten een aantal verrassende wendingen. Het is geschreven uit het ik-perspectief van Laura. Je kent haar alleen van binnenuit, de anderen alleen van buitenaf. Ze kijkt terug na de dood van haar moeder en schrijft alle gebeurtenissen op. Het liefdesverhaal speelt zich af in ongeveer een half jaar tijd.

Ik vind het zelf een apart verhaal. Het is niet alleen een vreemde verhouding die de vrouwen hebben maar zijn ze beiden bijzonder mysterieus. Vooral Sylvia, over haar komt de lezer niet veel te weten. Omdat het vanuit het ik-perspectief is geschreven voel je als het ware ook dat Laura ook veel vraagtekens achter Sylvia’s woorden en daden zet. Ik vond dit als lezer al vervelend, ik zou daarom absoluut niet in Laura haar schoenen willen staan. Ik hou van duidelijkheid. Sylvia was alles behalve helder.

In 1979 werd Twee Vrouwen verfilmd. Twice A Woman, werd de titel. George Sluizer nam de film niet alleen in het Nederlands op maar ook in het Engels, hij gokte erop dat het zou aanslaan bij het internationale publiek. Hij had gelijk, de film ging in 28 theaters in premiére en uiteindelijk werd bijna in alle Nederlandse bioscopen de engelse versie gedraait.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

De Thuiskomst – Anna Enquist

De Thuiskomst, Anna Enquist (2005)

Misschien was de man die thuiskwam niet de man op wie ze gewacht had.

Het verhaal speelt zich af in 18e eeuws Londen. Elizabeth Batts, de vrouw van de beroemde ontdekkingsreiziger James Cook wacht jaar in jaar uit op de terugkomst van haar man. Het wachten maakt haar langzaam emotioneel kapot. Ze baart zes kinderen waarvan er drie al jong overlijden. Haar enige dochter komt om bij een ongeluk en Elizabeth voelt zich schuldig. Die schuld blijft aan haar knagen, haar leven lang. Ze is bijna altijd alleen, pas als James terugkeert is er weer leven in de brouwerij. Zij leest dan de logboeken van zijn reis en helpt met het schrijven van zijn boek. In zijn verhalen leert zij een andere kant van zijn persoonlijkheid kennnen. Aanboord is hij een strenge kapitein die zijn bemanning afpeigerd, maar thuis is daar niets van te merken. Eenmaal thuis van zijn tweede reis, beloofd James dat hij haar niet meer zal verlaten. Elizabeth komt mentaal eindelijk tot rust.. Maar alles word omgegooid als James plotseling besluit toch weer te vertrekken naar de Stille Oceaan. Een reis die tragisch afloopt.

Ik vind het zelf een erg mooi verhaal. De kern van het verhaal is waar gebeurd. De personages hebben echt bestaan. Het voelt alsof je door een raam met het leven van Elizabeth meekijkt, meevoelt en meeleeft. Anna Enquist beschrijft het dagelijkse leven in de thuishaven heel gedetailleerd. Zo krijgt de lezer een duidelijk beeld van hoe het toen was. Tegenwoordig ben je voor een retourtje naar Hawaii hoogstens twee dagen onderweg.. Toen was dat anders. Een wereld van verschil en heel moeilijk voor te stellen. Ik vind het ook heel mooi hoe de schrijfster de persoonlijk van Elizabeth en haar kinderen beschrijft. Ieder kind heeft een andere persoonlijkheid. Nathaniel heeft een hele tere, muziekale ziel maar Jamie is ruig en een waardige zeeman. Elizabeth lijkt een sterke vrouw, maar je merkt in de loopt van het verhaal dat ze afzwakt. Het verdriet om het overlijden van haar kinderen, de  schuldgevoelens en het gemis van haar man maken grote wonden in haar hart. Wonden die niet te genezen zijn.. Ze geeft niet op, maar gelukkig is ze niet.


Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Drie – Maarten Schinkel

Drie, Maarten Schinkel (2007)

Één gespleten persoonlijkheid in drie verschillende realiteiten.

Het is een ingewikkelde roman over de grillige wetten van het universum. Het science fiction verhaal is heel realistisch geschreven uit een wetenschappelijk perspectief. Je kan merken dat de auteur grondig onderzoek heeft gedaan voordat hij aan dit boek was begonnen. Zijn doel was om ingewikkelde wetenschappelijke theorieën simpel uit te leggen aan zijn lezers en hun over de grenzen van het zichtbare en voorstelbare te laten kijken. Hij heeft een bijzonder verhaal weten te maken die heel mooi illustreert wat de mogelijkheden zouden kunnen zijn als er een parallelle wereld bestond.

De drie hoofdpersonen lijken onafhankelijk van elkaar, maar langzamerhand word duidelijk dat niets minder waar is. De hoofdpersonen in het boek, Walter Bardinsky, Spike en Berry weten niets van elkaars bestaan tot Bardinsky in aanraking komt met een onderzoeksinstituut. Daar krijgt hij lessen over het mogelijke bestaan van parallelle universa en afgesplitste persoonlijkheiden. Niet wetend dat hijzelf eigenlijk het onderwerp van het onderzoek is! Spike en Berry waren twee afgesplitste peroonlijkheden van Bardinsky. Zij waren het ene en het andere uiterste van de gemiddelde Bardinsky. De één had alles wat zijn hartje maar kon begeren en de ander vocht elke dag voor een dak boven zijn hoofd. Bardinsky werd hiermee geconfronteerd doordat het instituut alledrie de persoonlijkheden naar één dimensie had gehaald. Het drietal ontdekte dat ze één en de dezelfde man waren tot op een bepaald moment in het verleden: een keuze. Ze waren ieder hun eigen gang gegaan in verschillende realiteiten en hadden zo totaal verschillende persoonlijkheden ontwikkeld. Aan het einde komt het instituut tot de conclusie dat er maar één van de drie in die realiteit kon blijven en twee die over bleven moesten worden geëuthaniseerd. Hoe het aflooopt ga ik niet verklappen!

Af en toe vond ik het boek wel verwarrend. Dit kwam doordat de drie hoofdpersonen ieder hun eigen verhaal hebben, wat door elkaar heen speelt. In het begin is het vrij lastig, want per hoofdstuk ‘verspringt’ het naar de andere hoofdpersoon. Pas later in het boek smelt het samen tot één verhaal en vallen alle puzzelstukjes op hun plek. Ik vind Drie in het algemeen een heel boeiend boek, de auteur had mij echt ‘gegrepen’. Ik wou doorlezen, wou weten hoe het verder ging, en wou begrijpen hoe het nou zat met die parallelle werelden.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

De Tweeling – Tessa van Loo

De Tweeling, Tessa van Loo (1993)

Identiek maar toch heel verschillend.

In een kuuroord Spa ontmoeten twee bejaarde vrouwen elkaar. Twee vrouwen met totaal andere persoonlijkheden. De luidruchtige duitse Anna Grosalie en de nuchtere hollandse Lotte Goudriaanse. Al snel blijkt dat het stel een tweeling is.. Ze hebben elkaar maar enkele keren gezien en vertellen hun verhaal. Lotte is aanvankelijk onwillig maar Anna is heel enthousiast.

Anna en Lotte zijn geboren in Keulen. Hun moeder is al overleden aan tbc en wonen ze daarom bij hun vader en hun tante. In 1922 overlijdt hun vader. De meiden worden op zes jarige leeftijd van elkaar gescheiden. Lotte komt terecht in het Gooi bij een Hollands gezin met nog drie dochters en groeit op in een wereld waar muziek in het middelpunt staat. Anna daarintegen komt terecht op de boerderij van haar oom Heinrich en tante Martha, waar ze als goedkope ardbeidskracht word ingezet en zo ook wordt behandeld. Ze werd regelmatig mishandeld door haar tante en oom en beleefde geen onbezorgde jeugd.

De twee oude dames vertellen over hun verschillende belevingen van de Tweede Wereld Oorlog. Doordat ze verschillende perspectieven hebben ontstaan hevige, emotionele gesprekken en worden er dierbare herrinneringen opgehaald.

Ik vind het zelf een heel mooi boek. Ik had in eerste instantie niet zo’n goed beeld van hoe het Duitse volk de oorlog had beleefd, maar na het lezen van de verhalen van Anna heb ik wel meegekregen dat het echt niet allemaal rozengeur en manenschijn was. Ik vond het ook heel indrukwekkend hoe twee genetisch identieke vrouwen zo uit elkaar konden groeien, hoe verschillend hun persoonlijkheden zich hadden ontwikkeld en hoe volken eigenlijk zijn ‘gebrandmerkt’ door de oorlog.

In 2002 is De Tweeling verfilmd door regisseur Ben Sombogaart en in 2004 is de film zelfs genomineerd voor een Oscar en Gouden Kalf.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

De Passievrucht – Karel Glastra van Loon

De Passievrucht, Karel Glastra van Loon (1999)

Armin krijgt in het ziekenhuis te horen dat hij onvruchtbaar is. Altijd onvruchtbaar is geweest. Maar hij heeft een zoon van 13 en zijn toenmalige vrouw is al 10 jaar dood. Zijn hele wereld wordt op zijn kop gezet. ‘Zijn’ zoon is niet van hem. Hij begint een zoektocht naar de man met wie zijn vrouw is vreemd gegaan. Door middel van terugblikken naar het verleden, het opzoeken van oude bekenden en goede gesprekken met zijn vriend Dees komt hij er uiteindelijk achter.. Maar of hij daar nou zo blij mee is?

Het is een erg spannend boek. De hoofdpersoon, Armin, is erg verward en de schrijver weet je echt daarin mee te trekken. Het is geen detective-verhaal, wat je wel zou verwachten als je de verhaallijn zo hoort. Het is een verzameling van dierbare momenten en herinneringen.

De Passievrucht is een echte bestseller. Het boek is in 31 talen vertaald en er zijn ruim 333,000 exemplaren verkocht. In 2003 is het door Maarten Treurniet verfilmd met Peter Paul Muller, Halina Reijn en Carice van Houten in de hoofdrollen. Het won ook de AKO-prijs. Nu, bijna 8 jaar later, kunnen we wel zeggen dat het een terecht succes was en dat de kwaliteit nooit zal vervagen.

Geplaatst in Nederlands | Een reactie plaatsen

Het Gouden Ei – Tim Krabbé

Het Gouden Ei, Tim Krabbé (1984)

De nachtmerrie, het begin van een groot raadsel voor de lezer, en het begin van groot succes voor Tim Krabbé.

Het Gouden Ei, het verhaal dat begint met een droom, maar eigenlijk een werkelijke nachtmerrie. Ze zat opgesloten in een gouden ei dat door het heelal vloog. Alles was zwart, sterren waren niet eens te zien. Ze zou altijd in dat ei zitten en nooit dood kunnen gaan. De enige hoop die ze had was dat er nog een gouden ei rond zwierf door de ruimte. Als deze eieren tegen elkaar zouden botsen zouden ze allebei vernietigen en dat zou het einde betekenen. De nachtmerrie van Saskia Ehlvest die in de zomer van 1975 samen met haar vriend Rex Hofman op weg was naar een vakantiehuisje in Zuid-Frankrijk. Saskia zou wat drinken halen, maar keert nooit terug. Acht jaar lang is dit het grote raadssel geweest van Rex, want wat is er gebeurd? Acht jaar later verteld een Fransman Lemorne Rex dat hij een mogelijkheid kan krijgen om alles te weten te komen, maar daarvoor moet hij eerste hetzelfde lot ondergaan…

De meest succesvolle roman van Tim Krabbé is het Gouden Ei, en niet zonder reden. Het is een kort boek, maar met een krachtige kern. De open plekken zorgen voor veel spanning, en een goede spanningsopbouw. Het mysterieuze raadsel blijft tot op het einde onbeantwoord. De ontroering en de liefdevolle kant komt in dit boek ook goed naar voren, de liefde en de drang om het raadsel te ontraffelen. De gedachten en de persoonlijkheden van de personages komen er goed naar voren, waardoor verdieping in het verhaal erg goed mogelijk is. De verschillende perspectieven komen aan het pas bij elkaar, waardoor het voor de lezer pas aan het einde begrijpelijk wordt wat er gebeurd is. Ook wordt pas aan het einde duidelijk waar het de nachtmerrie van Saskia voor diende, en wordt er ook dan pas duidelijk waar de naam Gouden Ei vandaan komt.

Het boek is verfilmd, en ook een erg groot succes geworden. De film Spoorloos ontving een Gouden Kalf. De film draait nog steeds in de Amerikaanse theaters, onder de naam The Vanishing. De Engelse vertaling heeft ook die naam. Het boek het Gouden Ei ontving in Nederland de Diepzee-prijs.

Al deze successen hebben een reden, een prachtig boek met een goed uitgedacht verhaal. Kort geschreven, maar met een volle waarde.

Geplaatst in Nederlands | Een reactie plaatsen

De Aanslag – Harry Mulisch

De Aanslag, Harry Mulisch (1982)

Een levenslange zoektocht

De Aanslag, het verhaal over Anton Steenwijk. Het begon allemaal januari 1945. NSB’er Fake Ploeg werd doodgeschoten en voor het huis van Anton en zijn ouders en broer neergelegd. Zijn ouders en zijn broer werden die avond gefusilleerd, maar Anton ontspringt de dans, en zal de rest van zijn leven, onbewust, geobsedeerd zijn door deze aanslag.

“Ezels moeten het kunnen lezen”- een uitspraak van Mulisch. Op een simpel en makkelijk leesbare manier schrijft hij een ingewikkelde roman die toch begrijpbaar is en aanspreekt. Over een jongen, die het liefst helemaal niet aan de aanslag wilt denken, maar er toch elke keer aan herinnert wordt in alles wat hij doet. Prachtig geschreven verhaal, op een simpele manier, maar toch met mooie diepe gevoelens. Ook al was er een alwetende verteller, het verdiepen in de hoofdpersoon was niet erg lastig, want de meeste situaties werden toch door de ogen van Anton bekeken. Leuk vond ik het, dat de verteller ook opeens kon overspringen in ook een daadwerkelijke verteller, of een voorbijganger, iemand die het schouwspel aanschouwt, maar niet daadwerkelijk bijwoont.

Er is een reden dat Mulisch tot een van de grote drie wordt beschouwt in de Nederlandse literatuur. Ook met dit boek heeft hij dat dubbel en dwars bewezen. Een echte aanrader.

Geplaatst in Nederlands | Een reactie plaatsen

Het Bittere Kruid – Marga Minco

Het Bittere Kruid, Marga Minco (1957)

Kort, krachtig en levensecht

Het verhaal gaat over een Joods gezin in de oorlog. Op het eerste gezicht een verhaal dat vele malen verteld is. Maar toch blijft dit verhaal boeien van het begin tot het eind.Het verhaal verteld een Joods gezin in Breda, dat de oorlog maar al te goed meemaakt. Vader, moeder, dochter, zus en een broer die al uit huis is.

De dochter verteld het verhaal vanuit haar perspectief. Dit gezin wordt overvallen door het dreigement van vervolging. Ze vluchtten naar Amsterdam, maar alsnog blijft de vader weigeren om te onderduiken. Ondanks de vele malen dat het gezin er onder uit kon komen om weggestuurd te worden naar een werkkamp, worden toch de ouders meegevoerd, en de zus meegenomen. Ook de broer en zijn vriendin worden later opgepakt. Bijna de dochter ook toen ze haar ouders wilden opzoeken, maar ze kon nog snel genoeg ontsnappen, maar meteen heeft ze op dat moment afscheid moeten nemen van haar ouders die ze niet meer zal zien. Opvallend is, dat de familie in het begin van de oorlog blij is dat Joden een verplichte Jodenster moeten dragen. Pas later komen ze erachter dat het eigenlijk een doorgestoken kaart is. Dat laat zien dat de mensen in de tijd van de oorlog zelf geen idee hadden van wat er eigenlijk gebeurde. Ik vroeg mijzelf vroeger af waarom de Joden Jodensterren droegen, want op die manier werden ze herkend en juist opgepakt, maar dat is achteraf. Dit boek laat duidelijk zien dat de meeste Joden niet eens doorhadden wat er gebeurde. Deze vader wil maar niet onderduiken, want ze zullen toch niet opgepakt worden. Maar toch wel, alles is toch veel dichterbij dan gedacht. Levensecht, zo voelt het verhaal. Dat komt vooral door de manier van schrijven. Het wordt verteld door een ik-persoon.

Op die manier heb je het idee dat je er helemaal bij bent. Je kunt je goed inleven in het personage. Het komt waarschijnlijk ook zo goed aan, omdat Marga Minco, eigenlijk Sara maar Marga was haar onderduiknaam waar ze erg aan gewend raakte, het hele verhaal zelf heeft meegemaakt. Ze verteld eigenlijk haar eigen verhaal. Op die manier weet ze alle details precies goed neer te zetten, waardoor het erg duidelijk overkomt. Minco wilde het verhaal zo ‘to the point’-mogelijk vertellen. En dat is goed gelukt. En wat ook nog eens knap is, dat ze de gevoelens ook zo goed heeft kunnen laten overkomen.  Wat ook wel erg vanzelfsprekend is aangezien die periode voor haar, en daarom ook voor haar verhalen want de Tweede Oorlog is in haar gehele oeuvre het hoofdthema, een intens diepe betekenis heeft. Kort, krachtig en levensecht: dat zijn voor mij de drie woorden waarmee ik dit boek beschrijf. Makkelijk te lezen, goed te begrijpen, en goed in te leven. Marga Minco bewijst met dit boek, dat kleine woorden erg groot kunnen zijn.

Geplaatst in Nederlands | Een reactie plaatsen