Jeroen Clemens edublog e-leren in het VO

Bij mij op school laten we de leerlingen regelmatig kiezen hoe zij een bepaald onderdeel van het curriculum willen afsluiten. Leerlingen leren dan kiezen, we kunnen soms iets beter op leerstijlen aansluiten en het is wat minder saai voor de meester.

Zo heb ik een 5 VWO de keuze gegeven om mij op verschillende manieren te laten zien dat ze zich verdiept hebben in literatuur na 1970. Ik vind het leuk een paar interessante prestaties met jullie te delen.

Twee leerlingen, Marjolein en Marieke, vroegen mij of zij een Hyves-pagina mochten maken over Turks Fruit van Jan Wolkers. De hyvespagina staat HIER
Wat ik er knap aan vind is dat ze vrienden hebben gevraagd erop te reageren en wat over hun eige leeservaringen te vertellen ( interactie), dat ze het multimediaal hebben gemaakt ( links, video etc) en dat ze veel informatie hebben gegeven. En een groot voordeel is dat ze heel gemotiveerd aan het werk zijn gegaan, terwijl ze anders niet erg te motiveren waren om aan het werk te gaan.

Andere leerlingen hebben een pagina gemaakt op een BoekenWIKI over een schrijver.  Je ziet hier ( Grunberg door Bas) en hier (Bernlef door Maren) een paar voorbeelden. Ze zijn nog niet helemaal af, maar hebben al veel potentie. Ik vind dat deze leerlingen zich echt verdiept hebben in de schrijver.
Ik heb ook een Beoordelingstabel BoekenWiki gemaakt met de criteria waar zo’n wikipagina aan moet voldoen.
Een voordeel van deze opdracht is ook dat ik deze BoekenWIKI ga gebruiken als informatie- en inspiratiebron voor andere leerlingen.

Een derde voorbeeld is een Webquest gemaakt door Gino die het script heeft gebouwd bij informatica en het eindresultaat heeft ingeleverd bij Nederlands. Mooie verzameling bronnen ook met goede mix verschilende media. Veel docenten doen het hem niet na

Kijk ernaar en laat me weten wat je ervan vindt.

Soms is onderwijs heel leuk

Posted under in de klas, literatuur

In eerdere berichten heb ik al geschreven over het gebruiken van blogs in de klas. Zie hier en hier en hier.
Carla Dessain heeft mij daarover geinterviewd en een mooi artikel geschreven voor Vives, 100ste nummer, p 50 -51. Hier staat het artikel in PDF  Weblogs in het literatuuronderwijs Vives 100. Toch weer trots op en de leerlingen ook. Het hangt in de klas.

Posted under in de klas

Voor de leerlingen van 5 VWO ben ik net een nieuw project gestart samen met een collega Engels, Jasper Hooimeijer en met steun op afstand van collega filosofie, Simone Kamman. Leerlingen onderzoeken de Verlichting en de Romantiek in de Nederlandse en Engelse literatuur. Een groep leerlingen wordt expert in de filosofische ideeën achter deze stromingen. Leerlingen verbinden literatuur met filosofie.
Doelen zijn zowel vakinhoudelijk als gericht op het doen van onderzoek en gebruik maken van nieuwe media. Het geheel staat nu op een nieuwe WIKI, die als leeromgeving wordt gebruikt, maar waar de leerlingen ook hun eindpresentaties moeten plaatsen.
Een paar citaten uit de opdracht ( zie WIKI):
” In dit vakoverstijgend project doe je onderzoek naar een kwestie die je vanuit verschillende perspectieven of vakdisciplines gaat bekijken. Aan het eind presenteer je je opbrengsten aan elkaar. Het project wordt uitgevoerd in de profieluren van de eerste periode 2009-2010. Begeleiders zijn Jeroen Clemens en Jasper Hooimeijer, met extra ondersteuning door Simone Kamman.
Jullie gaan onderzoek doen naar de literatuur van de Verlichting en de Romantiek vanuit drie perspectieven: Filosofie, Engelse en Nederlandse literatuur. Je onderzoekt de ideeën die de achtergrond vormen van de Verlichting en de Romantiek. Daarnaast kijk je hoe die ideeën invloed hebben gehad op de Nederlandse en Engelse literatuur.
We werken in groepjes van vier aan een deelthema. Dit deelthema krijg je van de docent. Binnen dit groepje verdeel je taken. Aan het eind van het project presenteer je je opbrengsten aan elkaar in een uitgebreide presentatie. Er zijn verschillende manieren van presenteren die worden verdeeld over de groepen. Elke manier van presenteren mag hoogstens twee keer voorkomen. Het eindproduct wordt ook geplaatst op deze WIKI.”

De leerlingen kunnen voor hun eindpresentatie kiezen voor: (1) presenteren met powerpoint, (2) video / fotoverhaal / podcast, (3) wiki / website / weblog, (4) tentoonstelling / poster

Onderzoeksthema’s zijn: (1) Filosofie: de ideeën van de Verlichting en de Romantiek , (2) De Jeugdliteratuur, (3) De rol van de vrouw: Opkomst van de vrouwenemancipatie , (4) Uitleg en kritiek: Opkomst van de tijdschriften, (5) Imaginaire reisverhalen / protestliteratuur, (6) Romantische literatuur in de negentiende eeuw.

Ondanks groot enthousiast van mij, waren er toch weer veel leerlingen die zuchtten: ‘ alweer een project met veel werk’. Toch gaan we door. Ik laat verdere ervaringen weten via deze edublog.

Posted under in de klas, literatuur, ontwerpen

Al eerder heb ik geschreven over het gebruik van bloggen over literatuur in de klas. Aan het begin van het jaar heb ik de leerlingen van twee klassen, een 4VWO en een 5VWO, gezegd dat ze geen boekverslagen meer mochten schrijven, maar dat we de volgende 2 of 3 jaren met elkaar in gesprek gingen via weblogs. Iedere leerling heeft nu een weblog en zij moeten daar schrijven over de gelezen boeken. Ook moeten ze minstens drie keer reageren op een weblog van een andere leerling.
Gaat dat nou lukken, worden het geen overgeschreven boekverslagen online, denken ze meer na en is het leuker voor de leraar, voor mij dus?
Ik ben er open ingestapt en wilde kijken wat daar uit zou komen. Het is nu het eind van het jaar en tijd om terug te kijken. Het zelfstandig plannen is nog niet zo’n sterk punt, zoals we ook al in recent verschenen boeken over de puber  hebben kunnen lezen. Zelf niet van leerlingen op een Daltonschool, die dit als een van de uitgangspunten heeft geformuleerd. Het was de afgelopen weken dus druk voor de meester.

Waar ben ik tevreden over? Het belangrijkste is dat er steeds meer blogs komen die een heel persoonlijke beschrijving van een leeservaring geven. Dit zag ik in boekverslagen veel minder.
Hoe zou dat komen? Ik denk omdat ik vaker met ze praat over hun weblogs, ik vaker direct reageer ( ik heb alle blogs in de RSS feed staan) en ze langzamerhand ook gaan kijken bij elkaar. Natuurlijk zie je nog steeds van die uitgebreide blogs met teveel samenvatting en teveel biografische informatie die niet uit eigen koker komt. Rome is niet op een dag gebouwd. En de leerlingen beginnen er meer lol in te krijgen. Ze zeggen mij soms dat dit veel leuker is dan stomme boekverslagen schrijven. En daar ben ik het roerend mee eens.
En voor de meester is het veel leuker om blogs te lezen en daar op te reageren. En ik raak ook niets meer kwijt. En zij ook niet. Ze zien het voordeel dat ze over drie jaar nog weten welke boeken ze hebben gelezen en wat ze daar ook weer van vonden.
En de leerling die de technische baas is van het geheel is trots en gemotiveerd. Altijd mensen ( en leerlingen zijn ook mensen) aanspreken op hun expertise.

Wat kan beter? Het is nog lang niet zo’n interactieve plek als Janien had met haar leerlingen in de Sausage Machine. En dat wil ik wel meer. Er zou veel meer kunnen gebeuren dan seriële monologen met enkele reacties. Daar ben ik over aan het denken.

Kijk eens op De HP Bogs om een idee te krijgen. Ga naar C4V1 of C5V1.  Je kunt bij het onderdeel vakken ook nog even kijken naar de website voor Nederlands die ik heb opgezet in de vorm van een een blog.  
En laat me vooral weten wat je ervan vindt, via Twitter, als reactie op dit bericht of gewoon via mijn mail. Zelfs snailmail mag Als ervaren bloglezer weet je waar je mijn gegevens kunt vinden. Zo niet, want je bent per ongeluk terecht gekomen op deze edublog, ga dan naar mijn CV online voor meer informatie.

Posted under ICT en leren, in de klas, literatuur

Ik ben weer bezig om lessen te ontwerpen voor discussie en debat. Ik doe dat op dit moment voor 4 VWO.
Er is al een aantal leerlingen bezig in een debatclub van de school, dus er is wel interesse. En leeringen moeten mondelinge en schriftelijke betogen houden, werkstukken schrijven, debatten en discussies voeren, etc

Een van mijn zwakkere kanten is is organisatie. Ik zie vaak leuke onderwerpen in de krant, op op tv of op internet waarvan ik denk dat dat een heel goed onderwerp is om een debat over te voeren of over te discussiëren. Ik knip dan uit en zet het in een mapje of deel het uit, maar het blijft te incidenteel. Het volgende jaar moet ik het weer voor een groot gedeelte overnieuw doen. En de onderwerpen blijven niet up-to-date genoeg.
Wat een zwakke kant is van leerlingen is het genereren van ideeën en probleemstellingen. Op mijn school, een Daltonschool, proberen we vaak ‘ het uit de leerlingen te laten komen’. Dat is moeilijk. Als ik ze vraag waar ze een scriptie, een betoog of een beschouwing over zouden willen houden, wat een brandende kwestie is om een mondeling betoog over te houden, blijft het bij de meeste leerlingen stil.
Vaak neem ik grote stapels kranten en dag- en weekbladen mee, maar, nog steeds tot mijn verbazing, halen ze daar heel moeilijk brandende kwesties uit, terwijl dat bijvoorbeeld bij de NRC-Next zo makkelijk te vinden is. Daar ga ik ook later nog eens mee aan de slag.

Om het mij en hen ook wat makkelijker te maken dacht ik aan een plek om alles bij elkaar te zetten en toegankelijk te maken voor het onderwijs, dus interessante kwesties neer te zetten om over te debatteren of te discussiëren en die up-to-date te houden. Hiervoor zou ik ideeën van collega’s en van leerlingen bij elkaar willen brengen.
Ik wil geen grote en daardoor onoverzichtelijke bak maken. Dit is de valkuil van het zo makkelijk toegankelijk zijn van informatie. Mijn Delicious is bijvoorbeeld al veel te onoverzichtelijk geworden. De boel wordt regelmatig opgeschoond.

Aangezien we in deze tijd van sociale software zoveel mogelijkheden hebben om expertise te bundelen heb ik het volgende idee ontwikkeld, waar ik graag commentaar op wil hebben.
We maken een WIKI. Die WIKI dient als Instructieruimte ( pagina’s : hoe pak ik een discussie/ debat aan, tips etc) en vooral als ideeënplaats of zoals de Vlamingen zo mooi zeggen een Denkpiste.
Ik zou mensen willen uitnodigen hieraan hun bijdrage te leveren. Hierbij denk ik aan mensen uit het onderwijs ( in brede zin), uit bibliotheken, de krant in de klas, jourmalisten (?) etc. En een paar leerlingen die ik / wij op basis van serieusheid uitkies of anderen aanbieden.

Wat denken jullie hiervan? En wil je meedoen?

Dit bericht sluit aan op ideeën die ik heb geopperd over het literatuuronderwijs ( zie tags literatuuronderwijs) en ook aan het uitwerken ben over schrijfonderwijs.

Posted under ICT en leren, discussie/debat/presentatie, in de klas, ontwerpen

Leerlingen weten weinig over literatuur en hebben over het algemeen een negatief vooroordeel over literatuur. Ik heb de afgelopen weken weer met 55 leerlingen een gesprek gehad over de boeken die ze de afgelopen jaren ( havo:8 en vwo:12 ) hebben gelezen voor Nederlands. Ik laat ze voorafgaande aan het mondeling een beschouwing schrijven over hun leeservaring en over het literatuuronderwijs. De meeste havo leerlingen zeggen niet van lezen te houden, soms zeggen ze ( en dat doet je goed) dat ze toen ze in de bovenbouw kwamen dachten dat literatuur heel saai zou zijn en dat dat meegevallen is. Een kleine overwinning, zal ik maar zeggen. Bij vwo zijn wat meer leerlingen die lezen wel leuk vinden.
Ik laat veel toe, ik vind dat vrij veel boeken op de lijst mogen, maar leerlingen weten niet veel van wat er op de markt is. Ik dub de laatste tijd veel vaker over de vraag hoe ik ervoor kan zorgen dat ze meer in aanraking komen met interessante boeken.
Ik doe van alles, maar wat onsamenhangend: ik laat 4 en 5 vwo weblogs schrijven. ik zie dat dat enig effect heeft: ze lezen de blogs van elkaar, reageren soms en nemen dan een boek over van elkaar en dat is mooi. Vorig jaar liet ik leerlingen een boekpromotie houden, maar dat ontaardde al snel in een verplicht nummer, waar de anderen niet warm of koud van werden. Ik doe ook al 4 jaar mee met de Inktaap, maar daarmee bereik ik 10 leerlingen ( want ze hoeven niet, maar worden alleen uitgenodigd). En de laatste keer is dit mislukt omdat eigenlijk niemand het hele dikke boek van A.F.Th uit wilde lezen ( ik ook niet, ik hou niet van die schrijver). Ook maak ik een LibraryThing database waar leerlingen nu in kunnen zoeken. Daarbij gebruik ik tags om de boeken te categoriseren. Nu maak ik ook actief gebruik van de prachtige literatuurgeschiedenis.nl, waarbij leerlingen onderwerpen moeten onderzoeken en daar presentaties over houden.

Toch ben ik nog niet tevreden en ik wil daar met mensen over verder denken.
Nu heeft Theo Witte een nieuw idee, waarbij hij een online boekenlijst aan het maken is, waarbij wijde docenten, worden uitgenodigd mee te werken bij het kiezen en annoteren van boeken. hij koppelt dat ook nog aan zijn leesprofielen ( hij is daarop gepromoveerd). Op zich een goed idee, maar hij wil het beperken tot 200 boeken als een soort canon. Wat moet ik dan met de leerling die mij vorige week nog vroeg of er geen boeken zijn die gaan over kinderen van zijn leeftijd en die ook niet saai zijn. Die boeken zitten vast niet bij die 200.
En vroeger had Joop Dirsen een heel mooie site ( en daarbij een schoolboek ) waarop hij steeds meer boektitels publiceerde met een korte beschrijving en gecategoriseerd rond thema’s. Maar hij wil er sinds twee jaar geld aan verdienen, dus moet je nu CD-ROMs ( jazeker!) kopen voor elke leerling. en daar heb ik geen zin in.
En wat doen we met de hele mooie websites op het gebied van literatuur (van DBNL tot online gedichten) ? ik laat ze wel eens kijken, maar doe dat nog niet overwogen en gestructureerd genoeg. daarbij leuke opdrachten maken? webquestachtig?
En hoe zetten we nog beter de nieuwe mogelijkheden van ICT in: behalve weblogs ook podcastst, vodcasts of games?
Een laatste overdenking en een oproep: leerlingen vinden het soms interessant en inspirerend om te zien dat een bepaald thema / vraag op heel verschillende manieren is uitgewerkt door schrijvers. Daar ga ik wat vaker over vertellen ( ja, de meester als inspirator). Maar daarvoor wil ik presentaties gaan maken met powerpoint / keynote. Dat vind ik prettig als steun. Zijn hier al goed voorbeelden van?

Oproep:
wil je meedoen aan het ontwerpen van literatuuropdrachten gerelateerd aan internet? ( Janien!!), met nieuwe media (podcasts etc), het maken van presentaties over literaire thema’s ? laat het mij weten. misschien maak ik wel een wiki waar we het allemaal kunnen delen.
Hebben jullie nog veel betere ideeën dat ik op dit moment, laat het me weten!

Posted under in de klas, literatuur, ontwerpen

Ik wil voor de derde keer met leerlingen uit een 5 VWO klas gaan samenwerken met een klas in Goscivar, Macedonië. De eerste twee rondes hebben we gewerkt in een WIKI ( wikispaces). Dat beviel goed.

De docente daar, Anica, stelde voor een  Ning Netwerk te gebruiken. Het ziet er goed uit, maar ik weet niet of je daar goed kan samenwerken. Ik bedoel: kan je er bijvoorbeeld groepskamers maken waar een subgroep hun conceptspullen neerzet, zij presentaties laten zien, kan ik er instructies neerzetten, planningen maken etc. Daar maakte ik in de WIKI speciale pagina’s voor en die zette ik in de navigatiebalk. En dat wil ik graag weer. Kan dat? Is dat overzichtelijk in een Ning.

Dus: wie heeft ervaring met Ning en kan mij raden of ik met een klas 5 VWO kinderen deze omgeving zou moeten kiezen of blijven bij mijn vertrouwde WIKI.

Posted under in de klas, ontwerpen

Het is weer lang geleden dat in mijn blog heb geschreven. Druk zijn is en verklaring, maar geen excuus. En het betekent ook dat het schrijven van de of in de ( volgens Helikon Fons Het) blog nog geen gewoonte is geworden. Dat moet maar eens gaan veranderen.

Zoals ik eerder heb gezegd schrijven mijn leerlingen van 4e en 5e VWO ook een blog over de literatuur die ze (gaan) lezen. Van de vierde schrijft een groot gedeelte van de leerlingen ook zonder al te veel aandringen daar regelmatig. Bij de vijfde is dat niet zo. Misschien komt dat omdat ik die maar een uur per week heb en nog niet  voldoende of geïnspireerd genoeg met hen de mogelijkheden en veplichtingen van het bijhouden van de blog heb besproken.

Het is geen gewoonte nog voor hen, evenals het, moet ik toegeven, dat ook nog niet genoeg is voor mij. Ik laat het tot het eind van deze periode nog even gaan en daarna wil ik er wat actiever mee aan de gang. Ik vraag me alleen af hoeveel expliciete aandacht ik aan deze manier van werken moet geven en of / wanneer het voor een aantal leerlingen een ‘ gewone’ manier van reflecteren en leren wordt.

Interessant, maar hier ben ik nog niet uit.

Posted under in de klas

Ik wil binnenkort gaan proberen of ik LT in de klas kan gebruiken. Leerlingen worden uitgenodigd LT te gebruiken bij hun keuze voor te lezen boeken. Ze kunnen zoeken op thema ( ik begin verschillende tags hiervoor te gebruiken), schrijver etc. Ik denk dat vooral de tags bruikbaar zijn.
Maar ik wil ook een aantal leerlingen uitnodigen samen met mij editors te zijn van mij LT. Ik hoop dat dit inspirerend en activerend kan werken. Het gevaar is natuurlijk dat ze vervelende dingen doen met mijn bibliotheek. Het ergste is boeken ( alle boeken !) weggooien.
Wat denken jullie hiervan? Ideeën / Commentaar heel welkom.

Posted under in de klas, literatuur

Ik heb in een 5 VWO klas een leering die nu vrijwel blind is. Een paar jaar geleden heeft hij een ziekte gekregen en zijn gezichtsvermogen binnen korte tijd verloren.

Hij werk nu wel met de Daisy-speler en hij kan zijn emailberichten beluisteren. Maar er moet toch nog veel meer mogelijk zijn. Ik heb Podcasts overwogen, maar dat vraagt heel veel tijd om dat allemaal te beluisteren.

Wie heeft ervaring met of ideeën over ICT toepassingen waarmee ik zijn leren zou kunnen vergemakkelijken?

Posted under in de klas