Voor de leerlingen van 5 VWO ben ik net een nieuw project gestart samen met een collega Engels, Jasper Hooimeijer en met steun op afstand van collega filosofie, Simone Kamman. Leerlingen onderzoeken de Verlichting en de Romantiek in de Nederlandse en Engelse literatuur. Een groep leerlingen wordt expert in de filosofische ideeën achter deze stromingen. Leerlingen verbinden literatuur met filosofie.
Doelen zijn zowel vakinhoudelijk als gericht op het doen van onderzoek en gebruik maken van nieuwe media. Het geheel staat nu op een nieuwe WIKI, die als leeromgeving wordt gebruikt, maar waar de leerlingen ook hun eindpresentaties moeten plaatsen.
Een paar citaten uit de opdracht ( zie WIKI):
” In dit vakoverstijgend project doe je onderzoek naar een kwestie die je vanuit verschillende perspectieven of vakdisciplines gaat bekijken. Aan het eind presenteer je je opbrengsten aan elkaar. Het project wordt uitgevoerd in de profieluren van de eerste periode 2009-2010. Begeleiders zijn Jeroen Clemens en Jasper Hooimeijer, met extra ondersteuning door Simone Kamman.
Jullie gaan onderzoek doen naar de literatuur van de Verlichting en de Romantiek vanuit drie perspectieven: Filosofie, Engelse en Nederlandse literatuur. Je onderzoekt de ideeën die de achtergrond vormen van de Verlichting en de Romantiek. Daarnaast kijk je hoe die ideeën invloed hebben gehad op de Nederlandse en Engelse literatuur.
We werken in groepjes van vier aan een deelthema. Dit deelthema krijg je van de docent. Binnen dit groepje verdeel je taken. Aan het eind van het project presenteer je je opbrengsten aan elkaar in een uitgebreide presentatie. Er zijn verschillende manieren van presenteren die worden verdeeld over de groepen. Elke manier van presenteren mag hoogstens twee keer voorkomen. Het eindproduct wordt ook geplaatst op deze WIKI.”

De leerlingen kunnen voor hun eindpresentatie kiezen voor: (1) presenteren met powerpoint, (2) video / fotoverhaal / podcast, (3) wiki / website / weblog, (4) tentoonstelling / poster

Onderzoeksthema’s zijn: (1) Filosofie: de ideeën van de Verlichting en de Romantiek , (2) De Jeugdliteratuur, (3) De rol van de vrouw: Opkomst van de vrouwenemancipatie , (4) Uitleg en kritiek: Opkomst van de tijdschriften, (5) Imaginaire reisverhalen / protestliteratuur, (6) Romantische literatuur in de negentiende eeuw.

Ondanks groot enthousiast van mij, waren er toch weer veel leerlingen die zuchtten: ‘ alweer een project met veel werk’. Toch gaan we door. Ik laat verdere ervaringen weten via deze edublog.

Posted under in de klas, literatuur, ontwerpen

Ik ben weer bezig om lessen te ontwerpen voor discussie en debat. Ik doe dat op dit moment voor 4 VWO.
Er is al een aantal leerlingen bezig in een debatclub van de school, dus er is wel interesse. En leeringen moeten mondelinge en schriftelijke betogen houden, werkstukken schrijven, debatten en discussies voeren, etc

Een van mijn zwakkere kanten is is organisatie. Ik zie vaak leuke onderwerpen in de krant, op op tv of op internet waarvan ik denk dat dat een heel goed onderwerp is om een debat over te voeren of over te discussiëren. Ik knip dan uit en zet het in een mapje of deel het uit, maar het blijft te incidenteel. Het volgende jaar moet ik het weer voor een groot gedeelte overnieuw doen. En de onderwerpen blijven niet up-to-date genoeg.
Wat een zwakke kant is van leerlingen is het genereren van ideeën en probleemstellingen. Op mijn school, een Daltonschool, proberen we vaak ‘ het uit de leerlingen te laten komen’. Dat is moeilijk. Als ik ze vraag waar ze een scriptie, een betoog of een beschouwing over zouden willen houden, wat een brandende kwestie is om een mondeling betoog over te houden, blijft het bij de meeste leerlingen stil.
Vaak neem ik grote stapels kranten en dag- en weekbladen mee, maar, nog steeds tot mijn verbazing, halen ze daar heel moeilijk brandende kwesties uit, terwijl dat bijvoorbeeld bij de NRC-Next zo makkelijk te vinden is. Daar ga ik ook later nog eens mee aan de slag.

Om het mij en hen ook wat makkelijker te maken dacht ik aan een plek om alles bij elkaar te zetten en toegankelijk te maken voor het onderwijs, dus interessante kwesties neer te zetten om over te debatteren of te discussiëren en die up-to-date te houden. Hiervoor zou ik ideeën van collega’s en van leerlingen bij elkaar willen brengen.
Ik wil geen grote en daardoor onoverzichtelijke bak maken. Dit is de valkuil van het zo makkelijk toegankelijk zijn van informatie. Mijn Delicious is bijvoorbeeld al veel te onoverzichtelijk geworden. De boel wordt regelmatig opgeschoond.

Aangezien we in deze tijd van sociale software zoveel mogelijkheden hebben om expertise te bundelen heb ik het volgende idee ontwikkeld, waar ik graag commentaar op wil hebben.
We maken een WIKI. Die WIKI dient als Instructieruimte ( pagina’s : hoe pak ik een discussie/ debat aan, tips etc) en vooral als ideeënplaats of zoals de Vlamingen zo mooi zeggen een Denkpiste.
Ik zou mensen willen uitnodigen hieraan hun bijdrage te leveren. Hierbij denk ik aan mensen uit het onderwijs ( in brede zin), uit bibliotheken, de krant in de klas, jourmalisten (?) etc. En een paar leerlingen die ik / wij op basis van serieusheid uitkies of anderen aanbieden.

Wat denken jullie hiervan? En wil je meedoen?

Dit bericht sluit aan op ideeën die ik heb geopperd over het literatuuronderwijs ( zie tags literatuuronderwijs) en ook aan het uitwerken ben over schrijfonderwijs.

Posted under ICT en leren, discussie/debat/presentatie, in de klas, ontwerpen

Er zijn veel reacties gekomen op mijn bericht meer liefde voor de literatuur: ontwerp met me mee, ook van mensen en instellingen die zich er al lang mee bezig houden.
Hoe nu verder? Ik ben zelf veel bezig met het inzetten van ICT , vooral web2.0 mogelijkheden, dus daar zou ik op willen focussen. Ik zou dus willen onderzoeken of het maken van een WIKI of een Ning rond dit onderwerp zinnig is. Voegt samen ontwerpen iets toe aan wat Theo Witte, Joop Dirksen, de Taalunie, Stichting Lezen en de vakcommunity Nederlands al doen? Volgens mij wel, omdat we dan op web 2.0 manier bezig zijn, namelijk samen iets ontwerpen en niet alleen informatie en goede ideeën krijgen. Meer interactie dus. Maar ( altijd een tegenwerping) dat samenwerken loopt op de vakcommunity Nederlands ook nog niet zo goed en kunnen we niet beter alles in de database van de vakcommunity stoppen en het daarbij laten?
Ik denk dat het feit dat we op een WIKI of Ning ook kunnen discussiëren, dingen kunnen aanpassen etc een voordeel is.
Willi Weijdema heeft een artikel ter beschikking gesteld over literatuuronderwijs en ICT (zie haar reactie op het bericht ontwerp met me mee. Dit artikel kan je hier downloaden. literatuuronderwijs-en-ict. Laten we dit ook als inspiratiebron gebruiken.
Wat vinden jullie ervan? Beginnen met de WIKI / Ning ?

Posted under literatuur, ontwerpen

Leerlingen weten weinig over literatuur en hebben over het algemeen een negatief vooroordeel over literatuur. Ik heb de afgelopen weken weer met 55 leerlingen een gesprek gehad over de boeken die ze de afgelopen jaren ( havo:8 en vwo:12 ) hebben gelezen voor Nederlands. Ik laat ze voorafgaande aan het mondeling een beschouwing schrijven over hun leeservaring en over het literatuuronderwijs. De meeste havo leerlingen zeggen niet van lezen te houden, soms zeggen ze ( en dat doet je goed) dat ze toen ze in de bovenbouw kwamen dachten dat literatuur heel saai zou zijn en dat dat meegevallen is. Een kleine overwinning, zal ik maar zeggen. Bij vwo zijn wat meer leerlingen die lezen wel leuk vinden.
Ik laat veel toe, ik vind dat vrij veel boeken op de lijst mogen, maar leerlingen weten niet veel van wat er op de markt is. Ik dub de laatste tijd veel vaker over de vraag hoe ik ervoor kan zorgen dat ze meer in aanraking komen met interessante boeken.
Ik doe van alles, maar wat onsamenhangend: ik laat 4 en 5 vwo weblogs schrijven. ik zie dat dat enig effect heeft: ze lezen de blogs van elkaar, reageren soms en nemen dan een boek over van elkaar en dat is mooi. Vorig jaar liet ik leerlingen een boekpromotie houden, maar dat ontaardde al snel in een verplicht nummer, waar de anderen niet warm of koud van werden. Ik doe ook al 4 jaar mee met de Inktaap, maar daarmee bereik ik 10 leerlingen ( want ze hoeven niet, maar worden alleen uitgenodigd). En de laatste keer is dit mislukt omdat eigenlijk niemand het hele dikke boek van A.F.Th uit wilde lezen ( ik ook niet, ik hou niet van die schrijver). Ook maak ik een LibraryThing database waar leerlingen nu in kunnen zoeken. Daarbij gebruik ik tags om de boeken te categoriseren. Nu maak ik ook actief gebruik van de prachtige literatuurgeschiedenis.nl, waarbij leerlingen onderwerpen moeten onderzoeken en daar presentaties over houden.

Toch ben ik nog niet tevreden en ik wil daar met mensen over verder denken.
Nu heeft Theo Witte een nieuw idee, waarbij hij een online boekenlijst aan het maken is, waarbij wijde docenten, worden uitgenodigd mee te werken bij het kiezen en annoteren van boeken. hij koppelt dat ook nog aan zijn leesprofielen ( hij is daarop gepromoveerd). Op zich een goed idee, maar hij wil het beperken tot 200 boeken als een soort canon. Wat moet ik dan met de leerling die mij vorige week nog vroeg of er geen boeken zijn die gaan over kinderen van zijn leeftijd en die ook niet saai zijn. Die boeken zitten vast niet bij die 200.
En vroeger had Joop Dirsen een heel mooie site ( en daarbij een schoolboek ) waarop hij steeds meer boektitels publiceerde met een korte beschrijving en gecategoriseerd rond thema’s. Maar hij wil er sinds twee jaar geld aan verdienen, dus moet je nu CD-ROMs ( jazeker!) kopen voor elke leerling. en daar heb ik geen zin in.
En wat doen we met de hele mooie websites op het gebied van literatuur (van DBNL tot online gedichten) ? ik laat ze wel eens kijken, maar doe dat nog niet overwogen en gestructureerd genoeg. daarbij leuke opdrachten maken? webquestachtig?
En hoe zetten we nog beter de nieuwe mogelijkheden van ICT in: behalve weblogs ook podcastst, vodcasts of games?
Een laatste overdenking en een oproep: leerlingen vinden het soms interessant en inspirerend om te zien dat een bepaald thema / vraag op heel verschillende manieren is uitgewerkt door schrijvers. Daar ga ik wat vaker over vertellen ( ja, de meester als inspirator). Maar daarvoor wil ik presentaties gaan maken met powerpoint / keynote. Dat vind ik prettig als steun. Zijn hier al goed voorbeelden van?

Oproep:
wil je meedoen aan het ontwerpen van literatuuropdrachten gerelateerd aan internet? ( Janien!!), met nieuwe media (podcasts etc), het maken van presentaties over literaire thema’s ? laat het mij weten. misschien maak ik wel een wiki waar we het allemaal kunnen delen.
Hebben jullie nog veel betere ideeën dat ik op dit moment, laat het me weten!

Posted under in de klas, literatuur, ontwerpen

Ik wil voor de derde keer met leerlingen uit een 5 VWO klas gaan samenwerken met een klas in Goscivar, Macedonië. De eerste twee rondes hebben we gewerkt in een WIKI ( wikispaces). Dat beviel goed.

De docente daar, Anica, stelde voor een  Ning Netwerk te gebruiken. Het ziet er goed uit, maar ik weet niet of je daar goed kan samenwerken. Ik bedoel: kan je er bijvoorbeeld groepskamers maken waar een subgroep hun conceptspullen neerzet, zij presentaties laten zien, kan ik er instructies neerzetten, planningen maken etc. Daar maakte ik in de WIKI speciale pagina’s voor en die zette ik in de navigatiebalk. En dat wil ik graag weer. Kan dat? Is dat overzichtelijk in een Ning.

Dus: wie heeft ervaring met Ning en kan mij raden of ik met een klas 5 VWO kinderen deze omgeving zou moeten kiezen of blijven bij mijn vertrouwde WIKI.

Posted under in de klas, ontwerpen

Ben net door Apple Nederland uitgenodigd om mee te gaan naar de BETT. Ik was verrast, maar blij verrast. Op de I&I conferentie had ik uitgebreid gepraat met Nils van Apple Nederland. Afspraak gemaakt dat hij op mijn school de verworvenheden en mogelijkheden van Apple zou komen vertellen.
Als ICT coordinator van mijn afdeling en coordinator van de hele school val ik blijkbaar in de prijzen. Hoera. Ik zal met de school overleggen of ze mij wel twee dagen kunnen missen.
Of eigenlijk 3 , want de dag daarna ga ik naar Madrid voor een conferentie en vergadering ( vrijdag – maandag) van de IDEC een overleggroep van 30 landen in Europa die allemaal een afdeling hebben van de International Reading Association. Ik ben de voorzitter van de Nederlandse afdeling. Het leven is zo gek nog niet

Posted under Mac, internationaliseren, ontwerpen, professionaliseren

Nu nog een ouderwetse grote klus van een leraar Nederlands: nakijken van scripties van eindexamenklassen. Ik laat ze digitaal inleveren, zodat de plagiaatkwesties nauwelijks meer voorkomen ( in onze ELO staat plagiaatdetectie aan), gebruik de reviewingmogelijkheid van Word en stuur ze het commentaar toe. Voordeel dat zij snel feedback krijgen, nadeel dat het heel veel tijd kost ( maar dat ligt niet aan Word maar aan mij: ik wil ze veel feedback geven, dus kost het minstens een half uur per scriptie en bij 55 scripties ben je zo een paar dagen verder).

Ik wil in de vakantie beter nadenken hoe ik ICT nog beter kan inzetten bij het begeleiden van schrijfonderwijs. Ik heb al eerder een bericht geschreven over inzetten van Google Docs. Heeft iemand hier meer ervaring mee?

Ook gaat mijn school deelnemen aan een onderzoeks- en ontwikkeltraject in het kader van Schoolbewijs van de UvA. We gaan met een aantal mensen een ontwerponderzoek doen naar Peer-reviewing, dus onderling feedback geven. Iemand van de UvA gaat daarop promoveren. Docenten Nederlands hebben al lang geprobeerd om dit verder te ontwikkelen, maar het is teveel blijven steken in invullen van formulieren. Dit werkt niet: de formulieren zijn te onduidelijk, het nut blijft te onduidelijk en leerlingen zijn nog niet gewend om echte feedback te geven ( vallen medeleerling niet af).
Dus heel interessant ( onderlinge feedback zorg voor beter leren volgens mij), maar ook moeilijk ( reflectievaardigheden verbeteren, nut later ervaren, in staat zijn om te zien wat er beter kan en dat ook nog begrijpelijk en bruikbaar formuleren). Dus weer een nieuwe uitdaging.

Posted under in de klas, onderzoek, ontwerpen, schrijven

Ik ben gevraagd een presentatie te geven op de Wikimediaconferentie Nederland 2008. Vorig jaar had ik verteld over onderzoek naar samenwerkend leren via een wiki  en zij zijn nieuwsgierig naar de ervaringen.

Ik heb toegezegd en ga over die ervaring vertellen en over internationaliseringsprojecten met wikis (Nederland-Macedonie) die ik vorig jaar en dit jaar in de klas doe. Ook wil ik vertellen mijn mislukte poging een kennisdeel-wiki op te zetten, waarover later.

Leuk om gevraagd te worden en de ervaringen te delen.

Posted under internationaliseren, onderzoek, ontwerpen, professionaliseren

Joe Dale  heeft een slidecast gepubliceerd van de presentatie op The SSAT Annual Languages Conference 2008 called New tools, new curriculum, new opportunities. Een heel interessant overzicht van Web2.0 mogelijkheden in het (basis)onderwijs. En op de dia Skype stond duidelijk in beeld onze onvolprezen collega Willem K. . En hij werd ook genoemd als ‘ the dutch teacher Willem’ die zo leuk met skype aan de gang was in het onderwijs. Dus the Dutch rule the world ( als je goed zoekt).

Posted under ontwerpen, professionaliseren

Ik werd hierop attent gemaakt in de Vives van 8 oktober. Dit initiatief van de OU sluit goed aan bij de OER (Open Educational Resources) beweging in de wereld en wat de Wikipedianen proberen te doen. Nog niet duidelijk hoe je daar toegang toe krijgt. Wel heel interessant.

Complete lesmethodes gratis online.

Leraren hebben de afgelopen jaren veel lesmaterialen voor eigen gebruik ontwikkeld, en zijn bereid om deze breed en gratis beschikbaar te stellen. Dat blijkt nu al uit de inventarisatie van beschikbare schoolboekvervangende materialen die de Open Universiteit in augustus 2008 is gestart. Naast de inventarisatie, wil de Open Universiteit ook de scholen en leraren ondersteunen bij het breed toegankelijk maken van hun lesmateriaal via internet. Binnen een paar weken zijn er al vijf complete lesmethodes voor o.m. natuurkunde, scheikunde en biologie (onderbouw én bovenbouw) door leraren vrijgegeven.   

 

Ervaring met ‘open educational resources’

Het Ruud de Moor Centrum ontwikkelt materialen voor het onderwijs die gratis door leraren gebruikt kunnen worden in de (professionalisering van hun) dagelijkse werkzaamheden. De Open Universiteit heeft zowel nationaal als internationaal een voortrekkersrol op het gebied van open leermaterialen of – zoals men dat internationaal noemt – open educational resources. Sinds december 2006 biedt de Open Universiteit gratis korte cursussen voor zelfstudie aan via internet, variërend van ‘Literair lezen’ tot ‘Evolutie voor psychologen’. Een aantal middelbare scholen maakt hier weer gebruik van in hun onderwijs.

Posted under ontwerpen, professionaliseren