Ik kom terug

Titel: Ik kom terug

Schrijver: Adriaan van Dis

Uitgeverij: Augustus(Amsterdam)

Jaar van uitgave: 2014

Pagina’s: 288

‘Jij een verhaal, ik een pil.’ Dat is de deal die wordt gesloten tussen Adriaan van Dis en zijn moeder. Van De moeder van Adriaan van Dis, Marie, loopt tegen de honderd en woont in een rusthuis. Ze loopt steeds moeilijker en heeft een vleesboom in haar maag, die ze altijd bedekt met een kussen. Haar aftakeling gaat gepaard met het verval van haar woning. Een oude vrouw in een oude woning. Ze wil niet meer. Doorleven klinkt haar als een doodvonnis in de oren. Toch houdt ze vol. Ze wil haar verhalen nog kwijt: ‘Een dode moet licht reizen’. Ze is er nu klaar voor om na jaren zwijgen haar lange geschiedenis te vertellen: over Indië, de oorlogen die ze heeft meegemaakt en de grote verliezen die ze heeft geleden. Maar dit alles op haar manier en in haar eigen tempo. Van Dis wil de verhalen weten over vroeger: hoe zij was als meisje, wat er precies gebeurde in Nederlands-Indië en hij wil ook doorgronden waarom zij wegliep als zijn vader hem strafte. Bovendien wil hij weten wat er in die afgesloten kist zit die al vanaf zijn jeugd herbergt wat verborgen moet blijven. En zij wil gewoon dood.

Dit boek is een aanrader als je houdt van diepgang in een boek, het waardeert als het langzaam opbouwt (echt heel langzaam) en je eigen leven in perspectief plaatst. Als je geen 100 pagina’s geduld hebt zou ik dit boek overslaan. ik kom terug is een autobiografisch getinte roman. De grote lijnen komen overeen met de gebeurtenissen in het leven van Adriaans moeder en zijn familie, maar hoeveel precies waar is van wat Marie vertelt, weet je niet.

In het begin kwam ik echt niet door het boek heen. Er zijn veel zinnen in het boek die erg ingewikkeld en filosofisch zijn en dan opeens heel veel achter elkaar. Ik moest deze stukjes soms wel 3 keer lezen voor ik begreep wat er stond. Op een gegeven moment ging ik er vanzelf overheen lezen maar desondanks begreep ik het verhaal. Rond de 100 pagina’s begon het boek interessanter te worden, ik wilde verder lezen over zijn moeder, wat er allemaal gebeurd was. Het boek had naar mijn mening iets vlotter verteld kunnen worden, het bevat nu veel details. Aan de andere kant, het boek is geschreven zodat zijn moeders verhalen niet verloren gaan, dan is geen detail teveel.

 

 

Vervoering

Titel: Vervoering

Schrijver: shantie singh

Uitgeverij: De Geus (Breda)

Jaar van uitgave: 2014

Pagina’s: 411

Dit op waarheid gebaseerde verhaal heeft de hele wereld als decor: er wordt geëmigreerd van India naar Suriname, en van daaruit weer naar Nederland. Vervoering vertelt over de weg die vier generaties uit de Indiase Rajput-kaste hebben afgelegd. De Rajput hebben een krijgersverleden en vormen een adellijke, leidinggevende kaste. Met de trots die hen eigen is, hebben ze het leven altijd recht in de ogen gekeken. Als één van hen, Ramdew, aan het begin van de 20ste eeuw door een praatjesmaker naar Suriname wordt gelokt en zich in mensonwaardige omstandigheden op een suikerrietplantage moet staande houden, zou je geen cent willen verwedden op zijn toekomst. Toch slaagt hij erin aanzien te verwerven en kan zijn daadkrachtige zoon Yash een volgende stap op de maatschappelijke ladder zetten. Kleinzoon Mukesh blinkt uit op school. Hij ruikt dat er aan de andere kant van de oceaan, in het moederland Nederland, nog meer kansen liggen.

Wat dit boek wel bijzonder maakt is dat, normaal gesproken het verhaal meestal vanuit menselijk perspectief wordt verteld, in vervoering wordt ook het woord aan spullen gegeven. Zo heb je een huwelijkssari, een schrift en de splinter Chenab. Soms vond ik het wel vreemd. Toen bijvoorbeeld alle kledingstukken uit de kast een gesprek gingen voeren kon ik niet geloven dat dit er serieus stond.

In deze roman over overleven, houvast en ambitie zie je hoe de hoofdpersonages een evenwicht zoeken tussen verleden en toekomst, tussen traditie en vernieuwing. Als je die balans vindt, kun je jezelf niet verliezen. Om de rituelen, die de rijkdom van de cultuur uitmaken, te duiden maakt Shantie Singh gebruik van kleuren, geuren en klanken. Ze neemt je mee naar bruiloften en religieuze feesten, laat je ruiken aan rijstschotels maar ook kijken naar lijkverbrandingen.

Vervoering is een mooi boek. Als je aan dit boek begint heb je echter wel doorzettingsvermogen nodig. Het leest, vooral in het begin, namelijk best moeizaam. Als je het de kans geeft kom je er echter al snel achter dat het de moeite helemaal waard is.

Orgelman

Titel: Orgelman: Felix Nussbaum een schildersleven

Schrijver: Mark Scheavers

Uitgeverij: De Bezige Bij (Amsterdam)

Jaar van uitgave: 2014

Pagina’s: 320

De Duitse kunstenaar Felix Nussbaum (1904-1944) werd in Auschwitz vermoord. Daarna zou het zo’n veertig jaar duren voor zijn huiveringwekkende kunst opnieuw werd ontdekt. Een groot deel daarvan is nu te zien in zijn geboorteplaats Osnabrück, in een museum dat speciaal werd ontworpen door Daniël Libeskind. Het is niet ongebruikelijk dat de reputatie van een kunstenaar stijgt en daalt, maar lange tijd leek het er op dat Nussbaum en zijn werk compleet door Hitler uitgegomd waren. En toch: een halve eeuw later heeft zijn geboortestad Osnabrück een museum voor hem opgericht en vandaag rekent men hem tot de belangrijkste joodse schilders van de twintigste eeuw. Hoe deze dolende orgelman alsnog een echo wist te vinden, is een buitengewoon stuk geschiedenis van de Lage Landen dat nog op een verteller wachtte .In Orgelman reconstrueert Mark Schaevers niet alleen het leven van Nussbaum, hij beschrijft ook hoe de wederopstanding van de kunstenaar in zijn werk ging.

Mark Schaevers kiest resoluut voor de reconstructie. Hij doet zich niet voor als wetenschapper maar voert zichzelf op als gepassioneerde onderzoeker: snuffelend in allerhande archieven, op zoek naar de adressen in het levensspoor van Felix Nussbaum, aan de lijn met 
of op bezoek bij allerlei kroongetuigen. Het brengt hem van Osnabrück, Berlijn, Rome, de Rivièra, Oostende naar Brussel, Mechelen en Warschau.

Samen met de schrijver, zo lijkt het, vallen we van de ene verbazing in de andere. Samen met hem voelen we ons hoe langer hoe sterker betrokken partij. Daartegenover staat een nuchtere schrijfstijl en de perfect gedoseerde wijze waarop Schaevers de feiten presenteert.. Schaevers gaat, met de nodige tussenpauzen, bladzijden lang in op één enkele brief. Dit ging mij wel meerdere malen vervelen. Soms was het te langdradig. Orgelman vond ik een bijzonder boek, het was een verhaal wat mij in het begin niet aantrok maar gaandeweg ging waarderen.

IV

Titel: IV

Schrijver: Arjen Lubach

Uitgeverij: Podium (Amsterdam)

Jaar van uitgave: 2013

Pagina’s: 314

IV begint nog in volstrekte rust. Elsa Ruys, wiskundige, is met haar man en kind aan het genieten van een vakantie in Zuid-Frankrijk. Daar komt een einde aan als ze een telefoontje krijgt vanuit Nederland dat haar vader, oud-professor, vermoord is. In haar eentje reist ze gehaast terug naar Schiphol waar ze opgewacht wordt door mensen van wie zij denkt dat het politiemannen zijn. In werkelijkheid praat ze in de auto met de moordenaars die graag willen weten wat de raadselachtige boodschap is die de vader van Elsa heeft achtergelaten voor haar dochter. Als ze achter de betekenis van die tekst komt, weet ze misschien ook waarom haar vader vermoord is.

IV is het type boek dat ik in één stuk uit kan lezen. Het heeft raadsels en voor alles is een goede verklaring. Soms moest ik een paar hoofdstukken opnieuw lezen omdat het verhaal niet meer leek te kloppen, maar achteraf was het toch logisch. Het boek leest makkelijk weg, er zitten een paar moeilijke woorden in maar dat is altijd zo. IV is zo geschreven dat je het gevoelt hebt dat je er echt bij bent, je leeft mee met de hoofdpersonen. Het is een dik boek maar elke bladzijde is interessant. De manier waarop het verhaal zich opbouwt en dat voor werkelijk alles een verklaring is maakt dit een goed boek. IV neemt je mee in een wereld van raadsels en lost ze voor je neus op.

Het verhaal is echter niet geheel origineel, het heeft veel trekjes van Da Vinci Code. Mocht je IV heeft veel weg van de Dan Brown bestseller De Da Vinci Code. Achtervolgingen, moord en omkoping worden niet geschuwd om de zogenaamde historische waarheid tegen te houden. Mocht je de Da Vinci Code al gelezen hebben en er meer van deze genre willen lezen, dan is IV een geschikte keuze.  Als je echter de voorkeur geeft aan boeken die gemakkelijk te lezen dan is dit boek geen aanrader.