Bernlef: Eclips.
10 maart 2010In 1959 gaat Hendrik Jan Marsman schrijven onder de pseudoniem Bernlef. Hij word bekend met onder het grote publiek met zijn boek Hersenschimmen. In 1993 komt het boek Eclips uit. Dit boek word vaak gezien als het tegenovergestelde van Hersenschimmen. Waarbij het in Hersenschimmen gaat over het verlies van geheugen gaat het er bij Eclips om de terugkeer van geheugen. Eclips is een psychologische roman.
Het verhaal begint met een ongeluk. Een man rijdt met zijn auto het water in. Als de auto bijna helemaal volgelopen is met water weet hij uit de auto te komen. In het water merkt de man dat de linkerhelft van zijn lichaam niet meer goed werkt. Hij kan zijn armen en benen niet meer bewegen, maar ook kan hij niet meer zien met zijn linkeroog. Toch weet hij het water uit te komen en een stukje te lopen. Bij een afgelegen kantoorgebouw komt de man een bewaker tegen. Maar door het ongeluk kan hij niet meer goed praten en hij kan de bewaker niet duidelijk maken wat er aan de hand is. De bewaker denkt dat het een gekke zwerver is en stuurt hem weg. De man weet niet meer hoe hij heet of waar hij woont. Hij kan zich alleen nog dingen uit zijn jeugd herinneren.
Na een stukje lopen komt de man bij een volkstuintje. Hij ziet een klein huisje dat niet op slot zit en waar niemand is. Ook is hier een pomp in de tuin waar hij zichzelf en zijn kleren wast. Gewikkeld in kranten op de grond komt hij de nacht door. De volgende ochtend vindt hij een radio. Als hij de radio aanzet komt er pianomuziek uit. De linkerhelft van zijn lichaam lijkt op de muziek te reageren. Hij voelt eerst tintelingen in zijn linkeroor en daarna gaan de tintelingen verder door de rest van zijn linkerhelft. Door de muziek komen er ook dingen over zijn jeugd naar boven en uiteindelijk herinnert hij zich zijn eigen naam. Kees is zijn naam.
Kees heeft al een tijdje niet gegeten en gaat ernaar op zoek. Hij komt terecht bij een soort snackbar. Hier staat een meisje achter de toonbank en er zit een vrouw met een hoed vol kunstbloemen aan een tafeltje. Kees probeert door op zijn buik te wrijven duidelijk te maken dat hij honger heeft. De vrouw, Toos, koopt een broodje voor hem. Daarna neemt Toos hem mee naar een leegstaand kantoorgebouw. Hier brengen ze samen de nacht door. De volgende dag gaan ze naar een vuilstort waar Toos spullen zoekt om te verkopen. Als Toos iets vindt vertrekt ze naar de stad en laat Kees achter.
Op de vuilstort betrapt Kees twee broers als ze bezig zijn met criminele activiteiten. De broers Karel en Cor nemen Kees mee naar hun caravan en houden hem daar gevangen. Op een avond moet Kees op de uitkijk staan als Cor en Karel iets gaan stelen. Als ze klaar zijn dumpen ze Kees langs de weg.
Kees wordt gevonden door een Boer die in de buurt woont. Met de boer gaat Kees douchen op een kerkhof. Ondertussen gaat het steeds iets beter met het lichaam van Kees. Op het kerkhof ziet hij Kees staan op een grafsteen en hij rent weg het dorp in. In het dorp herkent Kees allemaal winkels en zijn oude basisschool. Maar niemand herkent hem en hij fiets naar de volgende plaats Bergen. Hier wordt hij herkend door de eigenaar van een boekhandel. Kees heeft in het verleden namelijk met deze man samen gewerkt. Maar Kees fiets alweer door naar Bergen aan Zee. Hij gaat het strand op en hier herinnert hij zich het ongeluk weer en de naam van zijn vrouw. Hij weet zelfs het telefoonnummer van zijn huis en besluit de volgende ochtend te bellen. Als hij wakker wordt begint hij te lopen en komt hij twee agenten tegen. Ze waren opzoek naar hem en hij wordt meegenomen naar het politiebureau. Hier wordt hij weer herenigd met zijn vrouw, Marion. Kees weet nu alles weer behalve wat hij heeft meegemaakt tussen het ongeluk en de hereniging met zijn vrouw.
In de wetenschap wordt veel onderzoek gedaan naar geheugenverlies, maar het is nog steeds niet duidelijk hoe iemand met geheugenverlies alles meemaakt. Alles in het boek Eclips is verzonnen door Bernlef. Ik vind dat hij dit erg geloofwaardig heeft gedaan. Ook al is het boek verzonnen toch lijkt alles heel realistisch. Bernlef verbeeldt het leven met geheugenverlies wel erg zwaar. Er komen weinig grappige momenten voor in het boek. Ook al heeft Kees niet echt door wat er met hem gebeurt toch krijg je veel medelijden met Kees, omdat hij helemaal alleen rondzwerft.
In het begin weet Kees zich bijna niets te herinneren. Zijn gedachten zijn dan nog erg warrig. Hierdoor zijn sommige stukken in het begin van het boek ook nog erg verwarrend. Op die momenten denkt Kees aan veel dingen tegelijk en lopen er allerlei dingen door elkaar heen. In de loop van het verhaal wordt dit minder. Het taalgebruik is redelijk makkelijk. Bernlef gebruikt geen onnodig lange zinnen en moeilijke woorden. In het algemeen is Eclips makkelijk en snel te lezen.
Ik vond het zelf een leuk boek om te lezen, maar ik verwacht dat mensen die niet zo van lezen houden dit boek te saai en langdradig zullen vinden.