Recensie Van den vos Reynaerde

Dit is mijn eerste recensie van mijn 4 boeken dit jaar. Dit boek is vertaald van het oud- naar het modern Nederlands.

Algemene gegevens boek:

  • Titel: Van den vos Reynaerde
  • Schrijver: onbekend/niet zeker (zie kopje “schrijver”)
  • Geschreven in: rond 1200, latere toevoegingen daargelaten
  • Vertaling: H. Adema
  • Uitgever: Taal & Teksten, Leeuwarden
  • Druk: 6de druk
  • Pagina’s: 128

Geschiedenis:

Het verhaal is waarschijnlijk tegen het einde van de twaalfde eeuw geschreven, maar uit deze tijd is er geen tekst bewaard gebleven. De oudste teksten van Van den vos Reynaerde komen uit de dertiende eeuw, maar dit zijn kleine tekstfragmenten. De eerste volledige versie komt uit de veertiende eeuw.

Door allerlei toevoegingen en uitgebreidere beschrijving is het originele verhaal ongeveer twee keer groter geworden. Ook verschillen Reynaert verhalen uit verschillende landen van elkaar.

De schrijver:

Wie de schrijver van dit boek is, is niet duidelijk. Waarschijnlijk is het door een of twee Vlamingen geschreven. In de eerste regels van de tekst is er kort iets over de schrijver vermeld, maar de inleiding wordt door iedereen anders geïnterpreteerd.

Inleiding:

“Willem, die ten koste van veel nachtrust de Madocke schreef, betreurde het bijzonder dat Aernout het verhaal over Reinaert niet had afgemaakt en dat het dus in het Nederlands onvoltooid was gebleven. Hij zocht Reinaerts geschiedenis op en begon naar het voorbeeld van de Franse boeken als volgt in het het Nederlands. Moge God ons terzijde staan.”

Er zijn 3 verschillende theorieën over de schrijver;

  1. Aernout is de schrijver van het eerste deel en Willem heeft de originele voortzetting en proloog geschreven.
  2. Willem heeft de hele “Reinaert” geschreven, Aernout zou de schrijver van een ander, onbekend, “Reinaert” verhaal kunnen zijn.
  3. De naam van een van de schrijvers is door een verschrijving van Perrout veranderd in Aernout. Perrout is de naam van de schrijver van Li Plaid, een Franse dierepos die in grote lijnen gelijk is aan de eerste helft van dit boek. Het eerste deel is gebaseerd op Li Plaid, het tweede deel is van Willem.

Opbouw boek:

Eerst is er een inleiding, dit gaat over het boek en de herkomst daarvan. Vervolgens is de inhoud van het boek, op de linker pagina staat de originele tekst in het oud-Nederlands, op de rechter pagina staat de vertaling.

Een pagina uit Van den vos Reynaerde

Perspectief:

Het boek is geheel geschreven uit het perspectief van de schrijver.

Samenvatting:

Tijdens Pinksteren organiseert koning Nobel een hofdag. Alle dieren komen naar het hof, behalve de vos Reinaert. Hij heeft de dieren die zouden komen zoveel misdaan dat hij niet naar het hof durft te komen. Iedereen (behalve de das) had namelijk een klacht over de vos. Uiteindelijk komt er een haan aan met een dode kip. De haan zegt dat Reinaert de kip heeft vermoord. Dan stuurt koning Nobel Bruun de beer op pad om de vos naar het hof te halen . Ondanks de waarschuwingen van de koning dat Reinaert heel sluw en vals kan zijn, loopt Bruun in de val. Reinaert laat de beer een plek zien waar honingraten liggen, maar als de beer zich over de betreffende boomstam buigt, zorgt de vos ervoor dat hij er niet meer uit kan. De vos roept de mensen uit het dorp en die laten de beer uiteindelijk halfdood in een rivier liggen, omdat deze hun honing zou willen stelen.

Als de beer terug is bij het hof is de koning erg boos. Hij stuurt de minder sterke, maar slimmere kater Tibeert om de vos te halen. Maar ook al is de kater slimmer, toch trapt deze ook in de streken van de vos. Reinaert zegt dat er vette muizen in de schuur van de pastoor zitten. De kater klimt door het gat, maar hier zit een val, gelegd door de zoon van de pastoor. De mensen uit het dorp takelen de kater zo toe, dat hij een oog mist, omdat de kater de schuur van de pastoor was binnen gedrongen.

Als de kater weer bij het hof is, is de koning woedend, maar de das Grimbeert overtuigt de koning ervan om hem zelf te sturen om de vos te halen. Reinaert komt uiteindelijk met de das mee, omdat de das zijn neef is. Op het hof veroordeelt de koning hem tot de dood. Maar als de kater, de beer en ook een wolf (aan wie de vos meer leed heeft gedaan dan alle andere dieren) een galg gaan maken weet Reinaert door een leugen de koning om te praten. De leugen houdt in dat de das, de wolf, de kater, de beer en Reinaert zijn vader een aanslag op de koning hadden gepland. Maar doordat de vos het geld van zijn vader heeft gestolen is de aanslag toch niet doorgegaan. Reinaert vertelt aan de koning waar de schat ligt en de koning spreekt de vos vrij van al zijn misdaden. De vos gaat op pelgrimstocht om zijn zonden te laten vergeven, maar stiekem knijpt hij er met zijn vrouw en kinderen tussenuit. Als de koning erachter komt is de vos al lang weg.

Mening:

Ik vond het een leuk boek om te lezen, het is grappig om te zien hoe boeken vroeger geschreven zijn. Doordat je de originele tekst aan de ene kant en de vertaling aan de andere kant ziet is het ook makkelijker mogelijk om de oud-Nederlandse versie te lezen.Het lijkt gewoon een verhaal, maar ondertussen zit er een ander verhaal nog achter.

In het boek wordt de vos neergezet als een misdadig en moordlustig personage en heeft hij geen enkel geweten. Ook is hij slim en kan hij mensen goed naar de mond praten. De vos symboliseert de kritiek van de schrijver op de maatschappij. Zo zijn er meerdere  dieren die een bepaalde rol spelen in de kritiek van de schrijver. De beer speelt de rol van de edelen, die volgens de schrijver niets anders kunnen doen dan zich volvreten en dom doen.

Door het boek bekritiseert de schrijver dus mensen in de maatschappij, de koning, de geestelijkheid enz. Dit is leuk om te lezen in zo’n boek.

Het is lastig om een boek te beoordelen dat ongeveer 8 eeuwen oud is, omdat je boeken beoordeelt naar de maatstaven van de boeken die we nu lezen. Maar ik raad dit boek zeker aan, het heeft niet iets spannends is zich, maar wel veel dubbele betekenissen en symboliek. Het is grappig om te zien dat de vos steeds met zijn misdaden wegkomt.

1 reactie op “Recensie Van den vos Reynaerde

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>