Nooit meer slapen, Willem Frederik Hermans

Dit is de tweede recensie en gaat over het boek nooit meer slapen.

Algemene gegevens:

  • Titel: Nooit meer slapen
  • Auteur: Willem Frederik Hermans
  • Geschreven in: 1966
  • Uitgever: Wolters-Noordhof, Groningen
  • Pagina’s: 302

Samenvatting:

Het verhaal gaat over de 25-jarige Alfred Issendorf, die geologie studeert. Voor zijn promotieonderzoek gaat hij naar Lapland om de theorie van zijn promotor, professor Sibbelee te bewijzen. Deze theorie houd in dat de ronde gaten die te vinden zijn in het gebied veroorzaakt zijn door meteoriet inslagen.

Het boek begint ermee dat hij bij een oude vriend van professor Sibbelee langs gaat; professor Nummedal, omdat hij luchtfoto’s wilt hebben voor zijn expeditie. Alfred twijfelt er niet aan dat het gaat lukken, door de promotie zou hij in de voetsporen treden van zijn vader, die bioloog was, maar omgekomen tijdens een expeditie. Ondanks dat hij erg is opgehouden door de professor, heeft Nummerdal de luchtfoto’s niet en wordt Alfred doorverwezen naar het geologisch instituut, waar de luchtfoto’s ook niet liggen.

Alfred gaat zonder de luchtfoto’s naar het expeditiegebied, samen met drie Noorse studenten die ook willen promoveren, waarvan hij er al één kent; Arne. De tocht naar de plek die ze willen onderzoeken is vol muggen, rivieren en hoogteverschillen. De Noorse studenten zijn dit gewend en kost het ogenschijnlijk geen moeite, maar voor Alfred is het een aftakeling. Hij kan niet slapen door de talloze muggen die hem prikken (vandaar de naam van het boek).

Uiteindelijk bij de plek aangekomen komt Alfred erachter dat één van de andere Noorse studenten, Mikkelsen, de luchtfoto’s wél bij zich heeft, terwijl deze “onvindbaar” waren. Alfred wordt hierdoor achterdochtig en een beetje paranoïde. Hij bedenkt allemaal complottheorieën, die blijven terugkomen daarna.

Uiteindelijk splits de groep zich, Alfred gaat met Arne mee en Mikkelsen met de andere Noorse student. Na een tijdje werkt Alfred’s kompas  niet meer goed en loopt hij eigenwijs de verkeerde kant op, Arne achterlatend. In de poging Arne terug te vinden raakt hij zijn nu weer goed werkende kompas kwijt en daarmee ook de weg kwijt. Na verloop van tijd vindt hij Arne terug, dood, uitgegleden op een steen. Alfred keert terug naar de bewoonde wereld, om Arnes lichaam op te laten halen. Hij is gewond, uitgehongerd en vooral uitgeput. Op de reis terug slaat er een meteoriet in, maar het maakt hem allemaal niets meer uit. Eenmaal thuis krijgt hij van zijn moeder manchetknopen gemaakt van een half stukje meteoriet, maar ook dat maakt hem niets meer uit, zijn onderzoek heeft gefaald.

Vertelperspectief: 

Het verhaal wordt vertelt vanuit het oogpunt van de ik-figuur; Alfred.

Verdere personages:

  • Arne: Vriend van Alfred, kent hem door een vroegere expeditie. Is met hem mee gegaan voor zijn eigen promotie onderzoek, maar gaat uiteindelijk dood.
  • Qvigstad: Derde expeditielid, ook mee voor zijn promotieonderzoek. Is vrij onbeschaamd en vaak discussies met Mikkelsen.
  • Mikkelsen: Laatste expeditielid, doet ook promotieonderzoek. Is meer op zichzelf en wordt vaak in de maling genomen door Qvigstad.
  • De sterke man: Een man die tot hun verblijfplaats het merendeel van hun spullen draagt en is inderdaad sterk.

Tijdlijn:

De verhaallijn van het boek is vrijwel helemaal chronologisch, met soms herinneringen van vroeger die Alfred af en toe aanhaalt. Het boek speelt zich af in een tijdsbestek van ongeveer twee maanden.

Mening:

Toen ik het boek uitzocht sprak het me erg aan, maar toen ik eenmaal begon te lezen bleek het erg langdradig te zijn. Er word op een gegeven moment zelfs gezegd op welke trede van de trapp wat wordt gezegd; “… De dertiende trede van de tweede trap. Misschien zeg ik. Och, begrijpt u, in…. … Wij zijn de trap nog niet af, maar hij blijft stil staan. Zo’n land als Holland…”. Dit soort stukken zijn, vind ik, overbodig en maken het boek saai. Ook wordt er veel te uitgebreid beschreven, wat op zich niet erg is, maar uiteindelijk is het wel te veel. Ook worden er veel onnodige dingen vertelt, dat  niets toevoegt aan het verhaal. Al met al is het heel langdradig dus.

Verder zijn er wel grappige passages en gedachten van Alfred. Zoals toen hij in zijn tent lag, bedacht wat de muggen zouden zeggen. Ook sprak het wetenschappelijke van het boek me aan.

Al met al, ondanks dat er wel grappige passages in zitten, zou ik het boek niet aan mensen aanraden. Het is gewoon té langdradig, wat het lezen niet prettig maakt.

Recensie Van den vos Reynaerde

Dit is mijn eerste recensie van mijn 4 boeken dit jaar. Dit boek is vertaald van het oud- naar het modern Nederlands.

Algemene gegevens boek:

  • Titel: Van den vos Reynaerde
  • Schrijver: onbekend/niet zeker (zie kopje “schrijver”)
  • Geschreven in: rond 1200, latere toevoegingen daargelaten
  • Vertaling: H. Adema
  • Uitgever: Taal & Teksten, Leeuwarden
  • Druk: 6de druk
  • Pagina’s: 128

Geschiedenis:

Het verhaal is waarschijnlijk tegen het einde van de twaalfde eeuw geschreven, maar uit deze tijd is er geen tekst bewaard gebleven. De oudste teksten van Van den vos Reynaerde komen uit de dertiende eeuw, maar dit zijn kleine tekstfragmenten. De eerste volledige versie komt uit de veertiende eeuw.

Door allerlei toevoegingen en uitgebreidere beschrijving is het originele verhaal ongeveer twee keer groter geworden. Ook verschillen Reynaert verhalen uit verschillende landen van elkaar.

De schrijver:

Wie de schrijver van dit boek is, is niet duidelijk. Waarschijnlijk is het door een of twee Vlamingen geschreven. In de eerste regels van de tekst is er kort iets over de schrijver vermeld, maar de inleiding wordt door iedereen anders geïnterpreteerd.

Inleiding:

“Willem, die ten koste van veel nachtrust de Madocke schreef, betreurde het bijzonder dat Aernout het verhaal over Reinaert niet had afgemaakt en dat het dus in het Nederlands onvoltooid was gebleven. Hij zocht Reinaerts geschiedenis op en begon naar het voorbeeld van de Franse boeken als volgt in het het Nederlands. Moge God ons terzijde staan.”

Er zijn 3 verschillende theorieën over de schrijver;

  1. Aernout is de schrijver van het eerste deel en Willem heeft de originele voortzetting en proloog geschreven.
  2. Willem heeft de hele “Reinaert” geschreven, Aernout zou de schrijver van een ander, onbekend, “Reinaert” verhaal kunnen zijn.
  3. De naam van een van de schrijvers is door een verschrijving van Perrout veranderd in Aernout. Perrout is de naam van de schrijver van Li Plaid, een Franse dierepos die in grote lijnen gelijk is aan de eerste helft van dit boek. Het eerste deel is gebaseerd op Li Plaid, het tweede deel is van Willem.

Opbouw boek:

Eerst is er een inleiding, dit gaat over het boek en de herkomst daarvan. Vervolgens is de inhoud van het boek, op de linker pagina staat de originele tekst in het oud-Nederlands, op de rechter pagina staat de vertaling.

Een pagina uit Van den vos Reynaerde

Perspectief:

Het boek is geheel geschreven uit het perspectief van de schrijver.

Samenvatting:

Tijdens Pinksteren organiseert koning Nobel een hofdag. Alle dieren komen naar het hof, behalve de vos Reinaert. Hij heeft de dieren die zouden komen zoveel misdaan dat hij niet naar het hof durft te komen. Iedereen (behalve de das) had namelijk een klacht over de vos. Uiteindelijk komt er een haan aan met een dode kip. De haan zegt dat Reinaert de kip heeft vermoord. Dan stuurt koning Nobel Bruun de beer op pad om de vos naar het hof te halen . Ondanks de waarschuwingen van de koning dat Reinaert heel sluw en vals kan zijn, loopt Bruun in de val. Reinaert laat de beer een plek zien waar honingraten liggen, maar als de beer zich over de betreffende boomstam buigt, zorgt de vos ervoor dat hij er niet meer uit kan. De vos roept de mensen uit het dorp en die laten de beer uiteindelijk halfdood in een rivier liggen, omdat deze hun honing zou willen stelen.

Als de beer terug is bij het hof is de koning erg boos. Hij stuurt de minder sterke, maar slimmere kater Tibeert om de vos te halen. Maar ook al is de kater slimmer, toch trapt deze ook in de streken van de vos. Reinaert zegt dat er vette muizen in de schuur van de pastoor zitten. De kater klimt door het gat, maar hier zit een val, gelegd door de zoon van de pastoor. De mensen uit het dorp takelen de kater zo toe, dat hij een oog mist, omdat de kater de schuur van de pastoor was binnen gedrongen.

Als de kater weer bij het hof is, is de koning woedend, maar de das Grimbeert overtuigt de koning ervan om hem zelf te sturen om de vos te halen. Reinaert komt uiteindelijk met de das mee, omdat de das zijn neef is. Op het hof veroordeelt de koning hem tot de dood. Maar als de kater, de beer en ook een wolf (aan wie de vos meer leed heeft gedaan dan alle andere dieren) een galg gaan maken weet Reinaert door een leugen de koning om te praten. De leugen houdt in dat de das, de wolf, de kater, de beer en Reinaert zijn vader een aanslag op de koning hadden gepland. Maar doordat de vos het geld van zijn vader heeft gestolen is de aanslag toch niet doorgegaan. Reinaert vertelt aan de koning waar de schat ligt en de koning spreekt de vos vrij van al zijn misdaden. De vos gaat op pelgrimstocht om zijn zonden te laten vergeven, maar stiekem knijpt hij er met zijn vrouw en kinderen tussenuit. Als de koning erachter komt is de vos al lang weg.

Mening:

Ik vond het een leuk boek om te lezen, het is grappig om te zien hoe boeken vroeger geschreven zijn. Doordat je de originele tekst aan de ene kant en de vertaling aan de andere kant ziet is het ook makkelijker mogelijk om de oud-Nederlandse versie te lezen.Het lijkt gewoon een verhaal, maar ondertussen zit er een ander verhaal nog achter.

In het boek wordt de vos neergezet als een misdadig en moordlustig personage en heeft hij geen enkel geweten. Ook is hij slim en kan hij mensen goed naar de mond praten. De vos symboliseert de kritiek van de schrijver op de maatschappij. Zo zijn er meerdere  dieren die een bepaalde rol spelen in de kritiek van de schrijver. De beer speelt de rol van de edelen, die volgens de schrijver niets anders kunnen doen dan zich volvreten en dom doen.

Door het boek bekritiseert de schrijver dus mensen in de maatschappij, de koning, de geestelijkheid enz. Dit is leuk om te lezen in zo’n boek.

Het is lastig om een boek te beoordelen dat ongeveer 8 eeuwen oud is, omdat je boeken beoordeelt naar de maatstaven van de boeken die we nu lezen. Maar ik raad dit boek zeker aan, het heeft niet iets spannends is zich, maar wel veel dubbele betekenissen en symboliek. Het is grappig om te zien dat de vos steeds met zijn misdaden wegkomt.

Wat ik wil gaan lezen voor de lijst

Ik wil graag gaan lezen:

Jaar 4:

  1. Tomas Lieske → Franklin
  2. Willem Frederik Hermans → Nooit meer slapen
  3. Anton Quintana → Het boek van Bod Pa
  4. Godfried Bomans → Erik of het klein insectenboek
  5. Onbekend – Van den Vos Reynaerde
Jaar 5:
  1. Ferdinand Bordewijk – Bint
  2. Khalid Boudou – Het Schnitzelparadijs
  3.  J.A. Schasz – Reize door het Aapenland
  4. Maarten ‘t Hart – Het woeden der gehele wereld Een vlucht regenwulpen

Mijn leesautobiografie

Ik begon toen ik 10 was met echte boeken lezen. Daarvoor las ik vooral strips. Ik begon toen te lezen in de Grijze Jager, een beroemde boekenreeks geschreven door John Flanagan. Daarna ben ik ook veel andere boeken gaan lezen, vooral tijdens de vakantie op de E-reader. Dan maakte het eigenlijk niet uit welk boek ik las, als ik maar lekker kon lezen.

Ik vind elk genre boek wel leuk, als het maar goed is geschreven. Maar toch houd ik meer van fictie dan non-fictie boeken. Een paar boekenseries die ik leuk vind: de Grijze jager, Percy Jackson, Tunnels, Nickolas Flamel, Septimus Heap, Artemis Fowl, Broederband & Het erfgoed.

Ik heb ook al wat meer literatuur boeken gelezen, zoals Gaten van Louis Sachar & de Aanslag van Harry Mulisch.

Ik houd erg van lezen, en ik lees ook best snel. Mijn leesniveau is niveau 4. Het lukt me meestal om elk boek dat ik lees goed te lezen. Ik hoop dat dit me ook lukt met de literatuurboeken.

Jorrit Bakker